YÖK’ten Doktora ve Araştırma Görevliliğinde Yeni Sistem: Merkezi Yazılı Sınav Dönemi Başladı

Yükseköğretim Kurulu (YÖK),öncelikli alanlarda doktora eğitimi alacak adayların belirlenmesine yönelik yeni bir sisteme geçti. 6 Mart 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelik değişikliğiyle doktora öğrencisi seçiminde merkezi yazılı sınav uygulaması getirildi. Yeni sisteme göre başarılı olarak doktora öğrenciliğine hak kazanan adaylar, ilgili mevzuat kapsamında araştırma görevlisi kadrolarına atanabilecek.

YÖK Doktora Öğrencisi Seçim Sistemini Değiştirdi

YÖK tarafından belirlenen üniversitelerde ve öncelikli alanlardaki doktora programlarına öğrenci kabulünde yeni dönem başladı.

6 Mart 2026 tarihinde yayımlanan düzenlemeyle Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına Yapılacak Atamalarda Uygulanacak Merkezi Sınav ile Giriş Sınavlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 15. maddesine yeni bir fıkra eklendi.

Buna göre belirlenen doktora programlarına alınacak öğrenciler için merkezi yazılı sınav yapılacak.

Doktora İçin Merkezi Yazılı Sınava Kimler Girebilecek?

Merkezi yazılı sınava bütün başvuru sahipleri doğrudan katılamayacak. Öncelikle adaylar ALES, yabancı dil ve lisans mezuniyet puanları üzerinden sıralanacak.

Kontenjanın en fazla 4 katı kadar aday yazılı sınava davet edilecek.

İlk değerlendirme şu şekilde yapılacak:

Bu hesaplamanın ardından en yüksek puana sahip adaylardan başlanarak kontenjanın en fazla dört katı kadar kişi merkezi yazılı sınava katılmaya hak kazanacak.

Merkezi Yazılı Sınavdan Kaç Puan Almak Gerekiyor?

YÖK tarafından belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde merkezi olarak gerçekleştirilecek yazılı sınavda 70 puan barajı uygulanacak.

Yazılı sınavdan 70'in altında puan alan adaylar başarısız kabul edilecek ve nihai değerlendirme sürecine devam edemeyecek.

Doktora İçin Nihai Başarı Puanı Nasıl Hesaplanacak?

Yazılı sınavı geçen adayların doktora programına kabulünde ikinci bir puanlama yapılacak.

Nihai değerlendirmede ALES, lisans mezuniyet notu, yabancı dil ve merkezi yazılı sınav sonucu birlikte dikkate alınacak.

Bu dört kriter üzerinden hesaplanan nihai değerlendirme puanının da en az 70 olması gerekecek.

Doktora Öğrencileri Araştırma Görevlisi Olabilecek

Düzenlemenin akademik kariyer hedefleyen adayları yakından ilgilendiren bölümlerinden biri araştırma görevlisi kadrolarına ilişkin oldu.

Yeni sistem kapsamında doktora öğrencisi olmaya hak kazanan adayların, YÖK tarafından belirlenen öncelikli alanlar kapsamında araştırma görevlisi kadrolarına atanmaları mümkün olacak.

Atamalar otomatik olarak yapılmayacak; süreç yürürlükteki ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda gerçekleştirilecek.

Yeni Sistem Hangi Doktora Programlarında Uygulanacak?

Düzenleme bütün doktora programlarını kapsayan genel bir merkezi sınav sistemi getirmiyor.

Yeni uygulama, YÖK tarafından belirlenen yükseköğretim kurumlarında ve yine YÖK tarafından tespit edilen öncelikli alanlardaki doktora programları için geçerli olacak.

Ayrıca alınacak doktora öğrencisi kontenjanı da YÖK tarafından belirlenecek.

Türk ve Yabancı Uyruklu Adaylarda Süreç Farklı Olacak

Aynı tarihte Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinde de değişikliğe gidildi.

Buna göre YÖK'ün belirlediği üniversite ve öncelikli alanlardaki doktora programlarına öğrenci seçiminde Türk vatandaşları için öğretim elemanı atamalarına ilişkin yönetmelik hükümleri uygulanacak.

Yabancı uyruklu adayların seçimi ise YÖK tarafından belirlenecek usul ve esaslar doğrultusunda yapılacak.

Doğum Yapan Lisansüstü Öğrencilere 2 Dönem Ek Süre

Resmi Gazete'de yayımlanan düzenlemeyle lisansüstü öğrencileri ilgilendiren bir başka değişiklik daha yapıldı.

Buna göre doğum yapan lisansüstü kadın öğrencilere, talep etmeleri halinde doğum sonrasında iki dönem ek süre verilebilecek.

Verilen iki dönemlik ek süre, öğrencinin lisansüstü eğitimindeki azami süresinden sayılmayacak.

Yeni Doktora Sistemi Ne Zaman Yürürlüğe Girdi?

Hem doktora öğrencisi seçimine ilişkin merkezi sınav düzenlemesi hem de lisansüstü eğitimde yapılan değişiklikler 6 Mart 2026 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Yeni uygulamayla öncelikli alanlardaki doktora öğrencisi seçiminde ALES, yabancı dil ve lisans başarı puanının yanı sıra merkezi yazılı sınav sonucu da belirleyici hale geldi.