Zirai Don Desteği 2025 Çiftçiye Ne Zaman Yatacak, Kimler Yararlanacak?

Tarım ve Orman Bakanlığı ile Cumhurbaşkanlığı kararı doğrultusunda zirai don desteği ödemeleri için süreç netleşti. 1 Şubat – 13 Nisan 2025 tarihleri arasında yaşanan zirai don afetinden etkilenen çiftçilere, ürün hasar oranına göre destek ödemeleri yapılacak. Peki, zirai don desteği ne zaman yatacak, kimler yararlanabilecek? İşte tüm ayrıntılar...

Zirai Don Desteği Ödemeleri 2025

Resmî Gazete’de yayımlanan karara göre, 2025 yılı Şubat, Mart ve Nisan aylarında meydana gelen zirai don nedeniyle ürünleri hasar gören çiftçilere destek ödemesi yapılacak.

• Ödemeler için 30 Nisan – 24 Temmuz 2025 tarihleri arasında Çiftçi Kayıt Sistemi’ne (ÇKS) girilen veriler esas alınacak.
• Destekler, T.C. Ziraat Bankası aracılığıyla çiftçilerin hesaplarına aktarılacak.
• Banka, ödenen destek tutarının %0,5’i oranında komisyon alacak.

Zirai Don Desteğinden Kimler Yararlanacak?

Destekten faydalanabilecek çiftçiler şu şekilde belirlendi:

• ÇKS kaydı bulunan üreticiler
• Tarım sigortası olmayan çiftçiler
• Tarım sigortası olup don teminatı bulunmayanlar
• Don teminatı olmasına rağmen tazminat alamayan üreticiler

Kamu kurum ve kuruluşları destek kapsamı dışında bırakıldı. Ayrıca tarım sigortasından tazminat aldığı kesinleşen çiftçiler de bu ödemeden yararlanamayacak.

Destek Verilecek Ürünler

Zirai don desteği, 2025 yılı için 16 ürünü kapsıyor:

• Antep fıstığı
• Armut
• Ayva
• Badem
• Ceviz
• Elma
• Erik
• Fındık
• Kayısı
• Kiraz
• Limon
• Mandalina
• Portakal
• Şeftali / Nektarin
• Üzüm
• Vişne

Hasar Tespitine Göre Ödeme Yapılacak

• Ödemeler, %20 ve üzeri hasar oranı tespit edilen çiftçilere yapılacak.
• Hasar oranları, ÇKS ve Doğal Afet Tespit Girişi Modülü üzerinden belirlenecek.
• Üreticilerin girdi maliyetleri ile hasar oranları dikkate alınarak ödeme tutarı hesaplanacak.

Haksız Ödemeler Geri Alınacak

Tarım ve Orman Bakanlığı, destek ödemelerinin denetimini sağlayacak.

• Gerçeğe aykırı beyanda bulunan kişiler hakkında yasal işlem başlatılacak.
• Haksız yere alınan ödemeler, faiziyle birlikte geri tahsil edilecek.

Sigortalı Çiftçilere Tam Hasar Tazminatı

Tarım sigortası yaptırmış olan çiftçiler için hasar oranı kadar tazminat ödemesi yapılacak. TARSİM ekipleri, hasar tespit ve ekspertiz raporlarını hızla tamamlayarak ödemelere kısa sürede başlamayı planlıyor.

TARSİM Genel Müdürü Bekir Engürülü'nün açıklamasına göre, bu yıl son 20 yılın en yüksek tazminat ödemesi yapılacak. Reasürans anlaşmaları sayesinde, sigortalı çiftçilerin mağdur edilmeyeceği ve zararlarının tamamının karşılanacağı bildirildi.

Bu da ilginizi çekebilir: Genç Çiftçi Kredisi Nedir, Nasıl Alınır, Kimler Yararlanabilir?

Tarım Sigortası Olmayan Çiftçilere Devlet Desteği

Tarım sigortası bulunmayan üreticiler de unutulmadı. Çiftçi Kayıt Sistemi’ne (ÇKS) kayıtlı olan çiftçilerin don nedeniyle zarar gören ürünleri için, üretim dönemindeki masraflarının karşılanacağı belirtildi. Bu destek, hasar oranına göre hesaplanacak.

Örnek hesaplama:

• Çiftçi 1.000 TL masraf yaptıysa;
  • Hasar %100 ise, devlet 1.000 TL’yi karşılayacak.
  • Hasar %50 ise, devlet 500 TL ödeme yapacak.

Bu uygulama, don paket sigortası olmayan üreticilerin de zararlarının telafi edilmesine olanak sağlıyor.

Zirai Don Destek Paketi Hangi İlleri Kapsıyor?

2025 zirai don felaketi, ülke genelinde 34 ili etkiledi. Don olayının görüldüğü bölgelerde özellikle meyve üretimi yapan çiftçiler, büyük risk altına girdi. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın hızlı müdahalesiyle, bölgesel tespitler yapılarak destek ödemelerine zemin hazırlandı.

Tarım Sigortası Yaptırmanın Önemi

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, çiftçilere yaptığı çağrıda tarım sigortası yaptırmanın önemine bir kez daha dikkat çekti. Poliçe bedelinin %70’inin devlet tarafından karşılandığını hatırlatan Bakan Yumaklı, ayrıca donla mücadelede kullanılacak ekipman ve sistemlerin %50’sinin de devlet desteğiyle sağlandığını belirtti.

Gıda Arz Güvenliğinde Sorun Yok

Zirai donun meyve üretimini büyük ölçüde etkilemesine rağmen, Bakan Yumaklı’ya göre gıda arz güvenliği açısından endişeye gerek yok. Buğday, arpa, baklagiller (nohut, mercimek, fasulye), ayçiçeği ve kanola gibi stratejik ürünlerde önemli bir zarar yaşanmadı.