Evlat Edinme İzni Hakkında Bilinmesi Gerekenler

İş sözleşmeleri, işveren ile çalışan arasındaki hak ve yükümlülükleri düzenleyen yasal belgelerdir. 4857 sayılı İş Kanunu çerçevesinde çalışanlara sunulan izin hakları, ücretli ve ücretsiz olmak üzere ikiye ayrılır. Bu izinlerden biri de evlat edinme iznidir. Evlat edinme izni, belirli şartları taşıyan çalışanlara tanınan yasal bir haktır ve işverenler tarafından sağlanmak zorundadır. İşte bu hakka dair merak edilen detaylar…

Evlat Edinme İzni Nedir?

Evlat edinme izni, üç yaşını doldurmamış bir çocuğu nüfusuna kaydeden çalışanlara verilen özel bir izindir. 4857 sayılı İş Kanunu’nun "Analık Hâlinde Çalışma ve Süt İzni" başlıklı 74. maddesinde bu hak düzenlenmiş olup, 6663 sayılı yasa ile evlat edinen çalışanların da bu izinden yararlanması sağlanmıştır. 2016’da yapılan yasal düzenleme ile evlat edinen eşlerden birine ya da tek başına evlat edinen çalışana, çocuğun teslim edildiği tarihten itibaren sekiz haftalık izin hakkı verilmiştir.

Bu da ilginizi çekebilir: Süt İzni Nedir? Nasıl Hesaplanır?

Evlat Edinme İzni Nasıl Kullanılır?

Evlat edinme izni, çalışanın işverene talepte bulunmasıyla kullanılabilir. Çocuğun aileye teslim edildiği tarihten itibaren çalışan, 8 hafta boyunca bu izinden yararlanma hakkına sahiptir. İşveren, çalışanın bu hakkını kullanma talebini reddedemez.

Kanun, evlat edinme izninin ücretli olup olmadığı konusunda kesin bir hüküm içermemektedir. Doğum izninde olduğu gibi iş göremezlik ödeneği verilmesi zorunlu değildir. Ancak iş sözleşmelerinde evlat edinme izninin ücretli olarak tanımlanması mümkündür.

Bu da ilginizi çekebilir: Yıllık İzin Ücreti Hesaplama

Evlat Edinme İzninden Kimler Faydalanabilir?

Evlat edinme izni, 4857 sayılı İş Kanunu’na tabi olarak çalışan tüm personeller için geçerlidir. Ayrıca Basın İş Kanunu ve Deniz İş Kanunu'na tabi çalışanlar için Borçlar Kanunu'na bakılarak işlem yapılabilir. Ancak bu kanunlarda evlat edinme iznine dair özel bir hüküm yer almadığı için doğrudan uygulanabilir bir hak bulunmamaktadır.

Evlat Edinme İzni Zorunlu mu?

Evlat edinme izni isteğe bağlıdır, yani çalışan bu hakkı kullanmak zorunda değildir. Ancak talep edilmesi halinde işverenin izin vermesi zorunludur. İşverenin izin talebini reddetmesi durumunda çalışan, yasal yollara başvurarak hakkını arayabilir.

Ayrıca, evlat edinen çalışanlar, üç günlük mazeret izni hakkından da yararlanabilir. İş Kanunu’nun ek maddesi gereği, çalışanlar evlat edinmeleri durumunda üç gün ücretli izin alabilirler.

Evlat Edinme İzni Reddedilirse Ne Yapılabilir?

İşverenler, çalışanlarına evlat edinme izni vermek zorundadır. Eğer işveren bu hakkı tanımazsa, çalışanlar iş mahkemelerine başvurarak yasal haklarını talep edebilirler.

Bu da ilginizi çekebilir: Yıllık İzin Hesaplama

Evlat Edinen Çalışanlar Kısmi Süreli Çalışma Talebinde Bulunabilir mi?

Evlat edinen çalışanlar, belirli şartlar altında kısmi süreli çalışma talebinde bulunabilir. 8 Kasım 2016 tarihli yönetmelik uyarınca, evlat edinen ebeveynlerden biri, haftalık çalışma süresinin yarısı kadar ücretsiz izin talep edebilir. İşveren, bu izni onaylamakla yükümlüdür. Ayrıca, ebeveynlerden birinin çalışmaması durumunda bile kısmi süreli çalışma hakkı kullanılabilir.

Evlat Edinen Çalışanlar 6 Ay Ücretsiz İzin Kullanabilir mi?

Üç yaşını doldurmamış bir çocuğu evlat edinen çalışanlar, 6 aya kadar ücretsiz izin hakkına sahiptir. İş Kanunu’nun 74. maddesi gereğince, evlat edinen eşlerden biri bu haktan yararlanabilir. Ücretsiz izin süresi, yıllık ücretli izin hakkını etkilemez.

Ayrıca kadın çalışanlar, 1 yaşını doldurmamış çocuklarını emzirmek için günde toplam bir buçuk saat süt izni de kullanabilirler.