Çalışana Fazladan Kullandırılan Yıllık İzin (Avans İzni) Ücreti Geri Alınabilir mi?

İş hayatında bazı durumlarda çalışanlara, hak ettikleri yıllık izinden fazla izin kullandırılabilir. Bu durum çoğunlukla “avans izni” olarak adlandırılır. Ancak işten ayrılma gibi durumlar söz konusu olduğunda, akıllara şu soru gelir: Çalışana fazladan kullandırılan yıllık iznin ücreti geri alınabilir mi?

Avans İzni Nedir?

4857 sayılı İş Kanunu’nun 53. maddesi ile Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği’nin 9. maddesi gereğince, bir çalışanın yıllık izne hak kazanabilmesi için aynı işverene bağlı olarak en az bir yıl çalışmış olması gerekir. Ancak bazı durumlarda işveren, çalışanın talebi doğrultusunda henüz hak edilmemiş yıllık izni avans olarak kullandırabilir. Bu izin daha sonra hak edilen yıllık izinden mahsup edilir.

Bu da ilginizi çekebilir: Yıllık İzin Hesaplama

İşveren Avans İzni Vermek Zorunda mı?

Avans izni, işverenin tek taraflı inisiyatifiyle kullandırılabilir. Son yıllarda bazı şirketler, bu uygulamayı yan hak olarak sunmaktadır. Ancak avans izin uygulaması varsa, tüm çalışanlara eşit şekilde sunulmalıdır. Aksi halde, işverenin eşit davranma borcu ihlal edilmiş olur.

Avans İzninin Yasal Dayanağı Var mı?

Türk iş mevzuatında avans iznine dair açık bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu nedenle uygulama genellikle Yargıtay kararları ve doktrinsel görüşler çerçevesinde şekillenmektedir. Özellikle bir yıllık hizmet süresi dolmadan izin kullanan ve ardından işten ayrılan bir çalışandan, kullandığı fazla iznin ücretinin geri alınıp alınamayacağı konusunda farklı yorumlar mevcuttur.

Uluslararası Uygulamalar Nasıldır?

• Almanya: Takvim yılının ilk yarısında yeterli süre çalıştıktan sonra işten ayrılan çalışandan, fazladan kullandığı izin ücretinin iadesi talep edilemez.
• İsviçre: Yasada açık bir düzenleme olmasa da öğretide genel görüş, çalışanın fazla izin nedeniyle ücret iadesi borcu olmadığı yönündedir. Ancak taraflar arasında özel bir anlaşma varsa, ücretin iadesi mümkündür.

Bu da ilginizi çekebilir: 2025 Resmi Tatil Günleri ve Yıllık İzinle Birleştirebileceğiniz Günler

Yargıtay Kararları Ne Diyor?

Yargıtay’ın yakın tarihli bir kararı (9. Hukuk Dairesi, 2016/26145 E., 2020/11957 K.) şu şekildedir:

“İşverenin işçiye kullandırdığı yıllık ücretli iznin hak edilenden fazla olduğu öne sürülerek karşılığında parasal iade talep etmenin yasal bir dayanağı yoktur.”

Bu karar doğrultusunda, taahhüt alınmamışsa, çalışandan ücret iadesi talep edilmesi mümkün değildir.

Bu da ilginizi çekebilir: Yıllık İzin Ücreti Hesaplama

Taahhütname Alınması Durumunda Ne Olur?

Eğer çalışandan, avans izni kullandığı takdirde işten ayrılması halinde izin ücretini iade edeceğine dair yazılı bir taahhütname alınmışsa, bu ücretin geri alınması mümkündür. Bu nedenle avans izin uygulamalarında, yazılı ve açık bir mutabakat yapılması önemlidir.

Bu da ilginizi çekebilir: Yıllık İzin Hakkında Her Şey