Yurt Dışında Çalışanlar Türkiye’de Nasıl Emekli Olur?

1960'lı yılların başında, Türkiye'nin ekonomik koşullarındaki zorluklar nedeniyle yurt dışındaki iş gücü göçü başladı. Avrupa ülkelerinin iş gücü kapasitesini karşılamak amacıyla, çok sayıda Türk vatandaşı çalışma fırsatı sunuyor, bazılarının geri dönüşü, bazılarının ise orada yaşamaya devam ediyor. Bugün itibariyle 2018 yılına göre yaklaşık 6 milyon Türk vatandaşı yaşamaktadır. Peki Yurt Dışında Çalışanlar Türkiye’de Nasıl Emekli Olur?

Yurtdışında Çalışarak Türkiye'den Emekli Olmak

Yurt dışında, o ülkenin sosyal güvenlik sistemlerine bağlı olarak emeklilik hakkı kazanan Türk vatandaşlarımız mevcut. Türkiye açısından ise, sosyal güvenlik anlaşmaları şeklinde düzenlenmiş emeklilik sözleşmesini imzalattırmış vatandaşlarımız, çalışma sürelerini borçlanarak bu süreyi hizmet olarak saydırabilir ve Türkiye'den emekli aylığı alabilirler.

Yurtdışında Çalışanların Borçlanma Şartları

Emeklilik hakkı sahibi olanın yurt dışında borçlanma hakkından yararlanabilmesi için yerine getirmeleri gereken bazı şartlar bulunmaktadır. Bu koşullar şunlardır:

1. Türk Vatandaşı Olmak

   • Çift vatandaş olanlar değerlendirilmektedir.

2. 18 Yaşını Doldurmuş Olmak

   • Çalışan kişi Türk vatandaşı olmalı ve yurtdışına çıkarken izin alarak çıkmış olmalıdır.

3. Yurtdışı Çalışma Süresinin Belgelendirilmesi

   • Çalıştığınız ülkelerin sigorta, çalışma veya diğer belgelerle bu koşulları kanıtlayabilmelisiniz.

4. Ev Kadınlığı

   • Yurtdışında ev kadınI olarak yaşadığı süreler de borçlanma kapsamına alınabilmektedir.

5. Yazılı Müracaat

   • Borçlanma talebi, gerekli belgelerle birlikte belirtildiği şekilde yapılmalıdır.

Borçlanma Kapsamında Olmayan Süreler

Bazı süreler, borçlanma kapsamında değildir. Bunlar arasında:

• 18 yaşından önceki çalışma düzeni,
• Türk vatandaşlığının kazanılmasından önceki yurtdışı çalışma yöntemleri,
• Türkiye'deki sosyal sigorta kapsamında geçen süreler yer alır. ( Örneğin yaşlılık,ölüm sigortası, malullük)

Başvuru Süreci ve Gerekli Belgeler

Yurt dışında borçlanma işlemi, bir dilekçe ile yapılmaktadır. Başvurular için gerekli belgeler şunlardır:

• Yurtdışı çalışma sürelerini gösteren belgeler,
• Sosyal güvenlik rejimi olan türü, ilgili ülkenin sigorta kurumu tarafından verilen hizmet cetveli,
• İkamet belgesi veya diğer belgeler.

Başvuru Nereden Yapılır?

Yurtdışı borçlanma başvuruları, Türkiye'deki Sosyal Güvenlik Kurumları'na yapılabilir. Yurt dışında yaşayan ise, Türkiye'nin konsoloslukları aracılığıyla başvurularını gerçekleştirebilirler.

Ödeme ve Süreci

Başvuru sonrasında, Sosyal Güvenlik Kurumu, yapılan başvuruyu değerlendirip bir borç tahakkuk dosyasını gönderir. Bu borç, tebliğ hükümlerinin 3 ay içinde ödenmesi gerekmektedir. Ödeme yapılmadığı takdirde başvuru geçersiz sayılacak ve yeniden başvuru yapılması gerekecektir. Ödemelerin döviz cinsi de yapılabilir.

Emekli Maaşı Hesaplama ve Maaş Dönemleri

Emekli maaşı hesaplanırken, üç dönem dikkate alınmaz: 2000 öncesi, 2000-2008 arası ve 2008 sonrası. Her dönemdeki maaş farklılıkları farklılık gösterebilmektedir.

• 2000 öncesi maaşlar: ortalama 1.400-1.600 TL,
• 2000-2008 dönemi maaşları: ortalama 1.200-1.400 TL,
• 2008 sonrası maaşlar: ortalama 1.000-1.200 TL.

Başvurudan Vazgeçme

Başvuru yapıldıktan sonra, borç tahakkuk ettirilmeden veya ödeme süresi dolmadan başvurudan vazgeçmek mümkündür. Ödemeler yapılmışsa ve aylık bağlanmışsa, ödemenin talep edilmesi mümkündür. Aylık bağlandığında vazgeçme hakkı yoktur.

Yurtdışında çalışan Türk devletinin, Türkiye'den emeklilik hakkını kazanabilmesi için bu takiplerin ve gerekli koşulların yerine getirilmesi gerekmektedir.