TES Sistemi Rafa mı Kaldırıldı?

Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) yeniden gündemde. SGK Başuzmanı İsa Karakaş, 2027-2029 Orta Vadeli Programı’nı değerlendirdiği yazısında, çalışan ve işverenlerden ek kesinti öngören TES başlığının yeni OVP’de yer almadığını belirtti. Karakaş’a göre bu durum, sistemin mevcut takvim açısından rafa kaldırıldığına işaret ediyor. Peki, TES sistemi kaldırıldı mı, maaşlardan yüzde 3 kesinti yapılacak mı ve çalışanları ne bekliyor? İşte detaylar...

Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi, uzun süredir hem çalışanların hem de işverenlerin yakından takip ettiği başlıklardan biri olarak öne çıkıyor.

Daha önceki ekonomi programlarında Otomatik Katılım Sistemi’nin işveren katkısını da kapsayan ikinci basamak emeklilik modeline dönüştürülmesi planlanıyordu. Ancak SGK Başuzmanı İsa Karakaş, 2027-2029 dönemini kapsayan yeni Orta Vadeli Program’da TES’e ilişkin açık bir başlığın bulunmadığını ifade etti.

TES Sistemi Kaldırıldı mı?

Şu aşamada TES’in tamamen yürürlükten kaldırıldığına ilişkin resmi bir kanun değişikliği bulunmuyor.

Ancak Karakaş’ın değerlendirmesine göre, yeni OVP’de Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi’ne yer verilmemesi, sistemin yakın vadede uygulanmayacağı yönünde güçlü bir işaret olarak yorumlanıyor.

Karakaş, daha önce de TES’in mevcut ekonomik ve sosyal şartlar nedeniyle hayata geçirilmesinin zor olduğunu dile getirmişti.

TES Ne Zaman Gündeme Gelmişti?

Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi’nin devreye alınmasına yönelik hedefler daha önce birkaç kez ertelendi.

2023 yılında yayımlanan Orta Vadeli Program’da, mevcut Otomatik Katılım Sistemi’nin işveren katkısını da kapsayacak şekilde dönüştürülmesi için 2024 sonbaharı işaret edilmişti.

Bu takvim gerçekleşmeyince hedef 2025’e, ardından 2026 programına taşındı.

Ancak bu süreçte kamuoyuna açıklanmış kapsamlı bir kanun teklifi veya net bir uygulama taslağı ortaya çıkmadı.

Maaşlardan Yüzde 3 TES Kesintisi Olacak mı?

TES kapsamında çalışan maaşlarından yaklaşık yüzde 3 oranında kesinti yapılması gündeme gelmişti.

İşverenlerin de sisteme benzer oranda katkı sağlaması planlanıyordu.

Bu model hayata geçirilseydi çalışanların net maaşında düşüş yaşanacak, işverenlerin toplam prim maliyeti de artacaktı.

Ancak yeni OVP’de TES başlığının yer almaması nedeniyle, bu kesintinin yakın dönemde uygulanıp uygulanmayacağı belirsizliğini koruyor.

Asgari Ücrette Yüzde 3 Kesinti Ne Anlama Gelirdi?

Karakaş’ın verdiği örneğe göre, asgari ücretin 28.075 TL olduğu bir senaryoda yüzde 3’lük TES kesintisi uygulanması halinde net maaş yaklaşık 27.084 TL’ye gerileyecekti.

Bu hesaplama, çalışan açısından aylık gelirin yaklaşık 1.000 TL azalması anlamına geliyor.

Karakaş, mevcut hayat pahalılığı ve gelir düzeyi dikkate alındığında bu tür ek kesintilerin çalışanlar üzerinde ilave yük oluşturabileceğini savunuyor.

İşverenlerin Prim Yükü de Artacaktı

TES’in yalnızca çalışanlara değil, işverenlere de ek maliyet getirmesi bekleniyordu.

Karakaş’ın aktardığı hesaplamaya göre SGK ve işsizlik primi toplam yükü 2026 yılı başında yüzde 38,75 seviyesine ulaştı.

TES’in çalışan ve işveren için ayrı ayrı yüzde 3 katkı payıyla devreye girmesi durumunda toplam prim yükünün yüzde 44,75’e kadar çıkabileceği hesaplanıyordu.

Bu nedenle sistem, işveren kesimi açısından da uzun süredir tartışma konusuydu.

TES Neden Ertelendi?

Karakaş’a göre sistemin ertelenmesinde birkaç unsur öne çıkıyor.

Bunların başında ekonomik koşullar, yüksek enflasyon, çalışanların düşen alım gücü ve işverenlerin artan maliyetleri geliyor.

Ayrıca sistemin uygulanabilmesi için gerekli yasal altyapının oluşturulmaması ve net bir kanun teklifinin gündeme gelmemesi de süreci geciktiren nedenler arasında gösteriliyor.

Yeni OVP’de TES Neden Yer Almıyor?

Karakaş’ın dikkat çektiği temel nokta, 2027-2029 Orta Vadeli Program’da TES’e ilişkin önceki yıllarda görülen açık hedeflerin bulunmaması.

Bu durum, sistemin yakın vadeli ekonomi programından çıkarıldığı yönünde değerlendiriliyor.

Ancak bu, TES’in gelecekte tekrar gündeme gelmeyeceği anlamına gelmiyor. Yeni bir düzenleme veya yasal çalışma yapılması halinde sistem yeniden ekonomi gündemine taşınabilir.

Çalışanlardan Maaş Kesintisi Yapılacak mı?

Mevcut tabloya göre çalışan maaşlarından TES kapsamında yeni bir yüzde 3 kesinti yapılacağına ilişkin kesinleşmiş bir uygulama bulunmuyor.

Daha önce planlanan Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi için gerekli yasal düzenlemelerin hayata geçirilmemiş olması ve yeni OVP’de sisteme yer verilmemesi, uygulamanın şimdilik ertelendiği şeklinde yorumlanıyor.

Bu nedenle çalışanların maaşlarından TES adı altında yeni bir kesinti yapılacağına ilişkin resmi bir başlangıç tarihi bulunmuyor.

TES Tamamen İptal Edildi mi?

“TES tamamen iptal edildi” demek için resmi bir karar veya yasal düzenleme gerekiyor.

Şu anki gelişme daha çok yeni Orta Vadeli Program’da TES başlığının bulunmaması üzerinden yapılan bir değerlendirmeye dayanıyor.

Dolayısıyla en doğru ifade, Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi’nin mevcut takvimde gündemden çıktığı veya ertelendiği yönünde.

Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi Yeniden Gündeme Gelebilir mi?

TES, uzun vadede emeklilik sistemini destekleyecek ikinci bir basamak oluşturma amacıyla tasarlanmıştı.

Bu nedenle sistemin ilerleyen yıllarda farklı bir modelle yeniden gündeme gelmesi ihtimal dahilinde.

Ancak bunun için yeni bir yasal düzenleme, finansman modeli ve uygulama takviminin açıklanması gerekecek.

Şimdilik çalışanlar açısından en önemli gelişme, 2027-2029 OVP’de TES kapsamında maaşlardan kesinti yapılmasına yönelik somut bir takvim bulunmaması oldu.