Mahkemeye Çağrılan Bilirkişi Dışında Uzmanlar Ücret Alıyor mu? Uzman Görüşü Ücretini Kim Öder?

Mahkeme süreçlerinde bilirkişilerin yanı sıra doktor, mühendis, mali müşavir, akademisyen veya farklı alanlarda uzman kişilerin görüşlerine de başvurulabiliyor. Bu durum, “Mahkemeye çağrılan uzman ücret alır mı?”, “Uzman görüşü ücretini kim öder?” ve “Bilirkişi olmayan uzmana mahkeme para verir mi?” sorularını gündeme getiriyor. Bilirkişi ile tarafların kendi seçtiği uzman arasında ücret bakımından önemli farklar bulunuyor. İşte detaylar...

Mahkemeye çağrılan uzman ücret alır mı?

Mahkemelerde teknik veya özel bilgi gerektiren konularda uzman kişilerden yararlanılması mümkün. Ancak kişinin mahkeme tarafından bilirkişi olarak görevlendirilmesi ile taraflardan birinin kendi isteğiyle bir uzmandan görüş alması aynı uygulama değildir.

Mahkeme tarafından bilirkişi olarak görevlendirilen kişilere ilgili bilirkişilik tarifesine göre ücret ödenir. Adalet Bakanlığı tarafından hazırlanan 2026 Yılı Bilirkişilik Asgari Ücret Tarifesi, 26 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı ve adli-idari yargıda bilirkişilere yapılacak ödemeleri düzenliyor.

Taraflardan birinin kendi seçtiği uzmandan bilimsel veya teknik görüş alması ise farklıdır.

Bilirkişi dışında uzman görüşü alınabilir mi?

Evet. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 293. maddesi, tarafların dava konusu olayla ilgili olarak bir uzmandan bilimsel mütalaa, yani uzman görüşü alabilmesine imkan tanıyor.

Hâkim gerekli görürse raporu hazırlayan uzman kişinin duruşmaya çağrılarak dinlenmesine de karar verebilir. Taraflar ve hâkim duruşmada uzman kişiye soru yöneltebilir.

Bu uygulama halk arasında zaman zaman özel bilirkişi raporu olarak da adlandırılıyor. Ancak uzman görüşünü hazırlayan kişi, sırf rapor hazırladığı için mahkeme tarafından atanmış bilirkişi statüsüne geçmez.

Uzman görüşü ücretini kim öder?

Tarafın kendi isteğiyle başvurduğu uzman için mahkemenin belirlediği standart bir “uzman görüşü ücreti” tarifesi bulunmuyor.

Uzmanla anlaşmayı yapan taraf, kural olarak hizmet bedelini de kendisi karşılar. Ücret; uzmanın mesleğine, dosyanın kapsamına, incelemenin süresine ve hazırlanacak raporun niteliğine göre değişebilir.

Örneğin bir trafik kazası dosyasında otomotiv uzmanından, tıbbi uyuşmazlıkta doktordan veya mali uyuşmazlıkta mali müşavirden alınacak özel raporların ücretleri aynı olmak zorunda değildir.

Mahkeme kararlarında da tarafların HMK 293 kapsamında uzman görüşü aldığı ve bu hizmet için ayrıca fatura ödediği örnekler bulunuyor.

Özel uzman ücretini mahkeme öder mi?

Genellikle hayır. Tarafın kendi kararıyla aldığı uzman görüşünün bedeli, mahkemenin görevlendirdiği bilirkişiye yapılan ödeme gibi doğrudan mahkeme tarafından karşılanmaz.

Taraf uzmanla özel olarak anlaşır ve ücretini öder.

Yargılama sonunda bu giderin karşı tarafa yükletilip yükletilemeyeceği ise dosyanın özelliğine, giderin uyuşmazlığın çözümü için gerekli görülüp görülmediğine ve mahkemenin değerlendirmesine bağlı olabilir.

Bu nedenle özel uzman raporu için ödenen her ücretin otomatik olarak karşı taraftan alınacağı söylenemez.

Uzman görüşü ile bilirkişi raporu arasındaki fark nedir?

İki kavram sıklıkla birbirine karıştırılıyor.

Bilirkişi, mahkeme veya ilgili yargı mercii tarafından özel veya teknik bilgi gerektiren bir konuda inceleme yapmak üzere görevlendirilir.

Uzman görüşünde ise taraflardan biri kendi belirlediği bir uzmana başvurarak bilimsel veya teknik değerlendirme alır.

Dolayısıyla bilirkişinin görevlendirilmesi yargı makamı tarafından yapılırken, özel uzmanı taraf kendisi seçer.

Bilirkişi ücreti ile uzman görüşü ücreti aynı mı?

Hayır.

Mahkemenin görevlendirdiği bilirkişilere yapılacak ödemelerde 2026 Yılı Bilirkişilik Asgari Ücret Tarifesi dikkate alınır. Tarife bilirkişinin emek ve zamanı karşılığında ödenecek ücretin esaslarını düzenliyor; ayrıca uygun inceleme, ulaşım, konaklama ve benzeri giderlerin belgelenmesi halinde karşılanmasına ilişkin hükümler içeriyor.

Tarafın özel olarak seçtiği uzmanın ücretinde ise bilirkişilik tarifesi zorunlu ücret tarifesi olarak uygulanmaz. Bedel, uzmanla taraf arasındaki hizmet ilişkisine göre belirlenebilir.

Ceza davalarında özel uzman görüşü alınabilir mi?

Evet. Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 67. maddesi kapsamında Cumhuriyet savcısı, katılan, vekili, şüpheli veya sanık ile müdafi ve kanuni temsilci, yargılama konusu olay hakkında veya bilirkişi raporunun değerlendirilmesi amacıyla bir uzmandan bilimsel mütalaa alabilir.

Dolayısıyla uzman görüşü yalnızca hukuk davalarında değil, ceza yargılamalarında da kullanılabilir.

Uzman kişi duruşmaya çağrılırsa ayrıca para alır mı?

Tarafın hazırlattığı uzman görüşündeki uzmanın duruşmaya çağrılması, onu otomatik olarak mahkemenin görevlendirdiği bilirkişiye dönüştürmez.

HMK'ya göre hâkim, raporu hazırlayan uzmanı duruşmaya çağırabilir ve uzman kişiye sorular yöneltilebilir. Ancak özel uzmanla yapılan ücret anlaşmasının duruşmaya katılımı kapsayıp kapsamadığı taraf ile uzman arasındaki ilişkiye bağlıdır.

Bu nedenle özel uzman açısından “mahkeme beni çağırdı, bilirkişi tarifesinden ayrıca ücret alırım” şeklinde genel bir kuraldan söz edilemez.

2026'da mahkeme uzmanlarının ücreti ne kadar?

Burada uzman türünün ayrılması gerekiyor.

Mahkeme tarafından bilirkişi olarak atanan kişilerin ücretleri, 2026 Bilirkişilik Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenir.

Tarafların kendilerinin başvurduğu doktor, mühendis, akademisyen, mali müşavir ve benzeri uzmanların bilimsel mütalaa veya özel rapor ücretlerinde ise herkes için geçerli tek bir 2026 tarifesi bulunmuyor.

Ücret, alınan hizmetin kapsamına göre değişiyor.

Kısaca: Bilirkişi dışındaki uzmanlara kim para verir?

Mahkemenin görevlendirdiği bilirkişi: Ücreti mevzuattaki bilirkişilik tarifesine göre belirlenir.

Tarafın kendi seçtiği uzman: Ücreti kural olarak uzmanı seçen taraf karşılar.

Uzman görüşünün yargılama giderine eklenmesi: Otomatik değildir; mahkemenin ve dosyanın koşullarına göre ayrıca değerlendirilir.

Dolayısıyla mahkemede görüşüne başvurulan her uzmanın ücreti devlet tarafından ödenmez. Uzmanın hangi sıfatla dosyada yer aldığı, ödemenin kim tarafından yapılacağını belirleyen temel unsurdur.