Vatandaşlık Maaşı Nedir, Kimlere Verilecek?

Vatandaşlık maaşı uygulamasına ilişkin yeni detaylar netleşmeye başladı. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen çalışmalarda, pilot uygulamanın 2026 yılında başlaması, 2027’de ise tüm Türkiye’ye yayılması hedefleniyor. Peki vatandaşlık maaşı nedir, kimler yararlanabilecek, şartlar neler olacak?

Vatandaşlık Maaşı Nedir?

Vatandaşlık maaşı; hanehalkı gelirinin belirli bir seviyenin altında kalması durumunda, gelirin asgari ücrete tamamlanmasını esas alan bir sosyal destek modeli olarak planlanıyor. Bu uygulama ile asgari ücretin altında gelire sahip hane kalmaması amaçlanıyor.

Çalışmalar; Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı başta olmak üzere ilgili kurumlar tarafından sürdürülüyor. İlk somut adımların haziran ayı itibarıyla atılması bekleniyor.

Vatandaşlık Maaşı Şartları Neler Olacak?

Uygulamaya ilişkin nihai kriterler henüz açıklanmasa da öne çıkan başlıklar şöyle:

• Değerlendirme birey bazlı değil, hanehalkı bazlı yapılacak
• Hanehalkı geliri asgari ücretin altında olmalı
• Gelir tespiti, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı (SYDV) tarafından yapılacak
• Gelir testi sonucuna göre eksik kalan tutar destek olarak ödenecek

SGK’dan 65 yaş aylığı gibi düzenli sosyal gelir elde edenlerin ise belirli ölçülerde sistemde yer alabileceği belirtiliyor.

Kimler Yararlanamayacak?

Mevcut değerlendirmelere göre;

• Öğrenciler
• Askerlik görevini yapanlar
• İşsizlik ödeneği alanlar
• Hane içinde sigortalı çalışan bulunan aileler

vatandaşlık maaşından yararlanamayacak.

Ödemeler Nasıl Yapılacak?

Vatandaşlık maaşı otomatik olarak bağlanmayacak. Başvuru şartı bulunacak.

Süreç şu şekilde işleyecek:

1. Vatandaşlar ilgili kurumlara başvuruda bulunacak
2. Tüm hanehalkı gelirleri gelir testine tabi tutulacak
3. Gelir asgari ücretin altında kalırsa, eksik kalan tutar destek olarak ödenecek

Örneğin:

• Hane geliri 15.000 TL ise → eksik kalan tutar kadar ödeme
• Hane geliri 20.000 TL ise → asgari ücrete tamamlanacak miktar ödenecek

Bu nedenle herkes için sabit bir vatandaşlık maaşı söz konusu olmayacak.

Vatandaşlık Maaşı Pilot İller Hangileri?

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın açıklamalarına göre, vatandaşlık maaşı uygulaması 2026 yılında pilot illerde hayata geçirilecek.

Pilot illerin:

• Türkiye’nin 7 coğrafi bölgesinden
• Nüfus yoğunluğu daha düşük olan birer il şeklinde seçilmesi bekleniyor

Pilot uygulamanın ardından sistemin 2027 yılında ülke geneline yayılması planlanıyor.

Vatandaşlık Maaşı Ne Zaman Başlayacak?

• Pilot uygulama: 2026
• Türkiye geneli: 2027 (hedef)

Uygulamanın kapsamı ve kesin şartları, ilgili bakanlıkların yapacağı resmi açıklamalarla netleşecek.

Vatandaşlık Maaşı Sosyal Yardımları Nasıl Etkileyecek?

Yeni modelle birlikte:

• Sosyal destekler tek bir sistemde toplanacak
• Yardımlar daha şeffaf ve ölçülebilir hale gelecek
• Sosyal yardım alanında yapısal bir reform hayata geçirilecek

amaçlanıyor.