Türkiye’nin İhracatında Büyük Şirketler Öne Çıktı: KOBİ’lerin Payı Ne Kadar?

Türkiye’nin dış ticaretinde şirketlerin büyüklüklerine göre dağılımı belli oldu. TÜİK’in 2025 yılı verilerine göre büyük ölçekli şirketler toplam ihracatın yüzde 46,1’ini gerçekleştirirken, mikro, küçük ve orta ölçekli işletmelerin toplam payı yüzde 53,9’a ulaştı. Ticaret sektöründeki ihracatta ise KOBİ’lerin ağırlığı dikkat çekti.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK),2025 yılına ilişkin girişim özelliklerine göre dış ticaret istatistiklerini açıkladı. Veriler, Türkiye’nin ihracat ve ithalatında işletmelerin büyüklüğüne göre önemli farklılıklar bulunduğunu ortaya koydu.

2025 yılında Türkiye’de 166 bin 459 girişim ihracat, 323 bin 769 girişim ise ithalat gerçekleştirdi.

Büyük Şirketlerin İhracattaki Payı Yüzde 46,1 Oldu

Çalışan sayısına göre değerlendirildiğinde Türkiye'nin toplam ihracatında en yüksek payı 250 ve üzeri çalışanı bulunan büyük ölçekli şirketler aldı.

Büyük işletmeler toplam ihracatın yüzde 46,1’ini gerçekleştirirken, mikro, küçük ve orta ölçekli işletmelerin toplam ihracattaki payı yüzde 53,9 olarak hesaplandı.

İhracatın işletme büyüklüğüne göre dağılımı şöyle gerçekleşti:

Mikro işletmelerin ihracattaki payı yüzde 18,3 seviyesinde kalmasına rağmen, ihracat yapan işletmelerin yüzde 74,2’sini 1-9 çalışanı bulunan girişimler oluşturdu.

İthalatta Büyük Şirketlerin Ağırlığı Daha Fazla

İthalat tarafında büyük ölçekli şirketlerin ağırlığı daha belirgin oldu.

250 ve üzerinde çalışanı bulunan şirketler toplam ithalatın yüzde 59,4’ünü gerçekleştirdi. Buna karşılık büyük şirketler, ithalat yapan toplam girişimlerin yalnızca yüzde 1,1’ini oluşturdu.

Mikro işletmelerin ithalattaki payı yüzde 10,7 olurken, küçük ölçekli işletmeler yüzde 11,9, orta ölçekli işletmeler ise yüzde 18 pay aldı.

İhracatın Yüzde 57,6’sını Sanayi Şirketleri Gerçekleştirdi

Sektörler incelendiğinde Türkiye ihracatında sanayi şirketlerinin ağırlığı öne çıktı.

Ana faaliyet alanı sanayi olan girişimler toplam ihracatın yüzde 57,6’sını, ithalatın ise yüzde 45,4’ünü gerçekleştirdi.

Ticaret sektöründe faaliyet gösteren şirketlerin ihracattaki payı yüzde 37,7, ithalattaki payı ise yüzde 37,8 olarak kaydedildi.

Ticaret Sektörünün İhracatında KOBİ’ler Öne Çıktı

Verilerin KOBİ’ler açısından dikkat çeken bölümlerinden biri ticaret sektöründe görüldü.

Sanayi sektörünün ihracatında 250 ve üzerinde çalışanı bulunan büyük şirketlerin payı yüzde 70,3’e ulaştı.

Ticaret sektöründe ise tablo tersine döndü. 1-249 çalışanı bulunan küçük ve orta ölçekli girişimler, ticaret sektörünün ihracatının yüzde 89’unu gerçekleştirdi.

Bu sonuç, özellikle ticaret alanında faaliyet gösteren KOBİ’lerin Türkiye’nin dış ticaretindeki ağırlığını ortaya koydu.

AB Ülkeleri Sanayi Şirketlerinin İhracatında İlk Sırada

Sanayi alanında faaliyet gösteren şirketlerin ihracat yaptığı bölgeler arasında Avrupa Birliği ülkeleri ilk sırada yer aldı.

Sanayi girişimleri ihracatlarının yüzde 49,2’sini AB ülkelerine gerçekleştirirken, AB üyesi olmayan Avrupa ülkelerinin payı yüzde 14,3, Yakın ve Orta Doğu ülkelerinin payı ise yüzde 10,9 oldu.

Türkiye’den AB ülkelerine gerçekleştirilen toplam ihracatın yüzde 66,3’ü sanayi şirketleri tarafından yapıldı.

Türkiye İhracatının Yüzde 51’ini İlk 500 Şirket Yaptı

Dış ticaret verilerinde ihracatın belirli şirketlerde yoğunlaştığı da görüldü.

Türkiye'nin toplam ihracatının yüzde 51’ini en fazla ihracat yapan ilk 500 girişim gerçekleştirdi. İthalatta ise ilk 500 girişimin toplam içindeki payı yüzde 64,8 oldu.

En fazla ihracat yapan ilk 5 şirket tek başına toplam ihracatın yüzde 8,9’una imza atarken, ithalatta ilk 5 şirketin payı yüzde 13,8 olarak hesaplandı.

Az Sayıda Şirket Çok Sayıda Ülkeye İhracat Yapıyor

Şirketlerin ihracat pazarlarının çeşitliliğinde de dikkat çekici sonuçlar ortaya çıktı.

İhracat yapan girişimlerin yüzde 39’u yalnızca bir ülkeye, yüzde 14,8’i ise iki ülkeye ürün sattı.

20 veya daha fazla ülkeye ihracat yapan işletmeler, toplam ihracatçıların yalnızca yüzde 3,2’sini oluşturmasına rağmen Türkiye'nin toplam ihracatının yüzde 57,4’ünü gerçekleştirdi.

Bu veriler, ihracatta pazar çeşitliliğini artıran şirketlerin toplam dış ticarette oldukça yüksek bir paya sahip olduğunu gösterdi.

KOBİ’lerin Türkiye İhracatındaki Payı Yüzde 53,9

TÜİK verileri birlikte değerlendirildiğinde 250’den az çalışanı bulunan mikro, küçük ve orta ölçekli işletmelerin toplam ihracattaki payı yüzde 53,9’a ulaşıyor.

Özellikle ticaret sektöründe KOBİ’lerin yüzde 89’luk ihracat payına sahip olması dikkat çekiyor. Sanayi ihracatında ise büyük ölçekli şirketlerin belirgin üstünlüğü bulunuyor.

2025 yılı verileri, Türkiye'nin ihracat yapısında büyük şirketlerin yüksek hacimlerle öne çıktığını ancak KOBİ’lerin de gerek ihracatçı işletme sayısı gerekse ticaret sektöründeki ağırlıkları bakımından dış ticaretin önemli aktörleri arasında yer aldığını ortaya koyuyor.

Haberdeki %46,1 büyük şirket payı, %53,9 KOBİ payı ve özellikle ticaret sektöründeki %89'luk KOBİ ağırlığını öne çıkardım; böylece içerik genel ekonomi haberinden ziyade Firma Rehberi kitlesine hitap ediyor. Kaynakta sanayi ihracatında büyük şirketlerin payının %70,3 olduğu da belirtiliyor.