Beyaz Kod Nedir, Nasıl Verilir?

Sağlık çalışanlarının karşı karşıya kaldığı şiddet olaylarının artmasıyla birlikte hastanelerde hayata geçirilen Beyaz Kod uygulaması, hem çalışan güvenliğini sağlamak hem de olayları hızlıca kayıt altına almak için kullanılan bir sistemdir. Özellikle acil servislerde meydana gelen fiziksel saldırı, cinsel taciz veya hırsızlık gibi olaylarda, Beyaz Kod devreye girer ve ilgili birimler harekete geçer.

Peki Beyaz Kod tam olarak nedir? Hangi durumlarda verilir? Beyaz Kod nasıl bildirilir? İşte detaylar…

Beyaz Kod Nedir?

Beyaz Kod, hastanelerde ve sağlık kuruluşlarında meydana gelen şiddet, cinsel taciz veya hırsızlık gibi olaylarda devreye giren acil güvenlik alarm sistemidir. Hasta, hasta yakını ya da sağlık personeline yönelik fiziksel ya da sözlü şiddet durumlarında bu uygulama başlatılır.

Bu sistem sayesinde, olay anında hem hastane güvenliği hem de adli merciler bilgilendirilir. Aynı zamanda Sağlık Bakanlığı’na da olayla ilgili kayıt açılır.

Bu da ilginizi çekebilir: Hemşireler Hangi Alanlarda Yüksek Lisans Yapabilir?

Beyaz Kod Hangi Durumlarda Verilir?

Beyaz Kod şu olaylarda verilir:

• Fiziksel Şiddet: Yumruk, tekme, itme, bıçak çekme, silah kullanma vb.
• Sözlü Şiddet: Hakaret, küfür, tehdit
• Cinsel Taciz: Cinsel içerikli sözler, dokunma, teşhir vb.
• Hırsızlık: Sağlık çalışanının, hastanın ya da hastane eşyalarının çalınması
• Kişiyi Hürriyetinden Yoksun Bırakma: Bir yere kilitleme, çıkışına engel olma

Bu olaylarda amaç, güvenlik güçlerinin en kısa sürede olay yerine yönlendirilmesini sağlamak ve mağdurların haklarını korumaktır.

Bu da ilginizi çekebilir: Başhemşire Olmak için Kaç Yıl Çalışmak Gerekir?

Beyaz Kod Nasıl Verilir?

Beyaz Kod çağrısı yapmak için birden fazla yöntem bulunmaktadır. İşte acil bir durumda izlenmesi gereken adımlar:

1. Panik Butonu

Hastanelerin belirli noktalarında bulunan panik butonları aracılığıyla hızlıca Beyaz Kod çağrısı yapılabilir.

2. Telefon Araması

• 1111: Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi hastaneleri için acil Beyaz Kod ihbar hattı
• 2068: Acil servis güvenlik dahili hattı
• 113: Sağlık Bakanlığı’nın resmi Beyaz Kod hattı (tüm Türkiye için geçerlidir)

Cep telefonundan 113 hattına ulaşmak için 0312 113 113 1 tuşlanmalıdır.

Beyaz Kod Verildikten Sonra Ne Olur?

Beyaz Kod alarmı verildiğinde olay yerine en yakın güvenlik görevlisi yönlendirilir. Durumun ciddiyetine göre ek güvenlik güçleri ya da polis çağrılır. Olay yeri korunur, deliller toplanır ve tutanak tutulur. Fiziksel saldırıya uğrayan personelin tedavisi yapılır ve adli süreç başlatılır.

Olay sonrası şu adımlar izlenir:

• Olay Bildirim Formu doldurulur.
• 113 hattına ve Sağlık Bakanlığı’nın www.beyazkod.saglik.gov.tr sitesine bildirim yapılır.
• Adli süreç başlatılır ve gerekirse kolluk kuvvetleri olaya dahil edilir.
• Kamera kayıtları resmi mercilere teslim edilir.
• Yılda en az bir kez Beyaz Kod tatbikatı yapılır.

Sağlık Bakanlığı Beyaz Kod Hattı Nedir?

113 Beyaz Kod Hattı, Türkiye genelinde tüm kamu ve özel hastanelerdeki şiddet olaylarının Sağlık Bakanlığı’na bildirilmesi için kurulmuş 24 saat aktif bir ihbar hattıdır.

Bu hatta doğrudan çalışanlar ya da kurum yöneticileri bildirim yapabilir.

Şiddete Uğrayan Sağlık Çalışanı Ne Yapmalı?

• Adli rapor alınmalıdır.
• Tutanak tutulmalıdır.
• 113 hattı aranmalı ya da web sitesi üzerinden formlar doldurulmalıdır.
• Olay polis merkezine ve savcılığa bildirilmelidir.
• Hastanenin Çalışan Sağlığı ve Güvenliği Komitesine başvurulmalıdır.

Beyaz Kod Verildikten Sonra Yapılması Gerekenler

Beyaz Kod verildikten sonra takip edilmesi gereken aşamalar şöyle sıralanır:

Güvenli Alan Sağlanmalı

Kendi güvenliğiniz için mümkünse olay yerinden uzaklaşmalı, kapıyı kilitlemeli veya güvenli bir noktaya geçmelisiniz.

Tutanak Hazırlanmalı

• Olayın ardından en az iki şahit eşliğinde Beyaz Kod tutanağı hazırlanmalıdır.
• Bu tutanak; olayın gelişimi, kullanılan sözler, fiziki eylemler, varsa deliller (kamera kaydı, fotoğraf vb.) detaylı bir şekilde yazılmalıdır.
• Küfür, hakaret ve tehdit içeren ifadeler tırnak içinde eksiksiz olarak yazılmalıdır.
• Tanıkların adları, soyadları, imzaları ve işyeri adresleri yazılmalıdır. (Ev adresi yazılmamalıdır.)

Beyaz Kod Neden Önemli?

Beyaz Kod sistemi, sağlık çalışanlarının güvenliğini korumak, şiddeti önlemek ve adli sürecin takibini kolaylaştırmak için oluşturulmuş bir güvenlik mekanizmasıdır. Özellikle acil servislerde artan şiddet olayları nedeniyle bu sistem sağlık kuruluşlarında hayati öneme sahiptir.

Polis İfadesi Nasıl Olmalı?

• İfadeniz mümkünse işyerinizde alınmalıdır. (3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu Madde 12 gereği)
• Polise verilen ifade, hastanede tuttuğunuz tutanağın aynısı olmalıdır.
• Hakaret ve tehdit içeren cümleler olduğu gibi yazılmalı, genel ifadeler kullanılmamalıdır. ("Bana küfür etti" yerine tam olarak ne söylendiği yazılmalıdır.)
• İşyeri adresinizin verildiğinden ve ifadenizin eksiksiz olduğundan emin olun, gerekirse düzeltme isteyin.

Gereksiz Beyaz Kod Verilirse Ne Olur?

Beyaz Kod bir yargılama aracı değildir, bir güvenlik alarmıdır. Sağlık çalışanı, tehlike hissettiği her durumda Beyaz Kod verebilir. Gereksiz Beyaz Kod verildiği ortaya çıkarsa, normal şikayet süreci nasıl işliyorsa aynı prosedür uygulanır. Bunun değerlendirmesini yapacak makam yargıdır.

Diğer Hastane Kodları Nelerdir?

Sağlık kurumlarında Beyaz Kod dışında farklı renklerle ifade edilen başka alarm sistemleri de vardır:

Gri Kod Nedir?

Yeni geliştirilen Gri Kod, henüz şiddet gerçekleşmeden önlem almak için kullanılan bir erken uyarı sistemidir. Şiddet ihtimali bulunan olaylarda devreye girer. Bu sayede güvenlik ve hastane idaresi önceden haberdar edilir, şiddet yaşanmadan önlem alınır.

Beyaz Kod Sonrası Hukuki Destek

Beyaz Kod verildikten sonra mutlaka sendikanızla ya da bağlı olduğunuz hukuk birimiyle iletişime geçmeniz önerilir. Olayın hukuki takibi, sağlık çalışanının hak kaybı yaşamaması için kritik bir süreçtir.