İkale Sözleşmesi Nedir, Nelere Dikkat Edilmeli?

İş yaşamında bazı ayrılıklar planlı, bazıları ise ani gelişir. Ancak bu sürecin hukuki olarak net, tarafların rızasıyla ve karşılıklı fayda gözetilerek yürütülmesi iş barışı açısından önemlidir. Tam da bu noktada devreye “ikale sözleşmesi” girer. Peki ikale nedir, nasıl hazırlanır, ne gibi sonuçlar doğurur?

Bu da ilginizi çekebilir: 2025 İşten Çıkış Kodları Nelerdir? SGK Kodları Açıklamaları

İkale Sözleşmesi Ne Anlama Gelir?

İkale; hem işçinin hem de işverenin anlaşarak iş sözleşmesini sonlandırmasına verilen isimdir. Yani taraflardan biri tek başına iş akdini feshetmez; iki taraf da belirli şartlar üzerinde mutabık kalır. Bu yönüyle ikale, istifa ya da işten çıkarma gibi tek taraflı değil; iki taraflı, uzlaşma temelli bir sonlandırma yöntemidir.

İkale sözleşmesi, daha çok şu durumlarda tercih edilir:

• İşveren, işten çıkarma sürecini daha az riskle tamamlamak ister.
• İşçi, belli haklarının karşılığında kendi rızasıyla ayrılmayı kabul eder.
• Taraflar, bir anlaşmazlık yaşamadan iş ilişkisini sonlandırmak ister.

İkale Sözleşmesi Ne Zaman Avantajlıdır?

İkale, özellikle bazı temel konularda karşılıklı mutabakat sağlandığında her iki taraf için de avantajlıdır. Örneğin:

• Tazminat pazarlığı yapılabilir. İşveren, kıdem ve ihbar tazminatı yerine farklı bir toplu ödeme teklif edebilir.
• İşten çıkış süreci kısa ve sorunsuz geçer.
• İleride açılabilecek davaların önüne geçilmiş olur.

Ancak burada dikkat edilmesi gereken bir nokta var: İkale ile işten ayrıldığında işsizlik maaşına başvuru yapılamaz. Çünkü bu durumda çalışan kendi rızasıyla işten ayrılmış sayılır.

İkale Sözleşmesinde Bulunması Gereken Unsurlar

İkale sözleşmesi hazırlanırken her iki tarafın da yükümlülükleri açıkça belirtilmeli ve yazılı hale getirilmelidir. Formda genellikle şu bilgiler yer alır:

• Tarafların kimlik ve iletişim bilgileri
• İş sözleşmesinin sona erme tarihi
• Ödenecek tazminat ve diğer mali haklar
• Varsa kalan izinlerin durumu
• Her iki tarafın da başka bir talepte bulunmayacağına dair madde
• Sözleşmenin tarafların serbest iradesiyle imzalandığına dair ifade

Dikkat Edilmesi Gereken Hukuki Noktalar

İkale sözleşmesini imzalamadan önce çalışan olarak şu hususları göz önünde bulundurmalısın:

• Tüm maddeleri açıkça anladığından emin ol.
• Kıdem ve ihbar gibi yasal hakların yerine ne alacağını bil.
• İleride dava açamayacağını ve işsizlik maaşına başvuramayacağını unutma.
• Sözleşmenin baskı altında değil, özgür irade ile imzalandığını kanıtlayabilecek şartlar sağlanmalı.

Özellikle tazminat tutarı ve fesih tarihi gibi detaylar sonradan sorun yaratmaması için yazılı ve imzalı olarak belgelenmelidir.

İkale Süreci Nasıl İşler?

1. Taraflardan biri (genellikle işveren), karşılıklı fesih teklifinde bulunur.
2. Görüşmeler yapılır ve şartlar belirlenir.
3. Yazılı ikale sözleşmesi hazırlanır ve imzalanır.
4. SGK sistemine 22 nolu “diğer nedenler” kodu ile çıkış yapılır.
5. Varsa ödemeler yapılır ve belge dosyalanır.

Kimler İkale ile İşten Ayrılabilir?

İşverenin kabul etmesi şartıyla, her çalışan ikale yoluyla işten ayrılmayı teklif edebilir. Aynı şekilde, işveren de çalışanına bu yönde bir teklif sunabilir. Süreç tamamen karşılıklı rızaya dayanır. Taraflardan biri kabul etmezse ikale mümkün değildir.