Astım Hastası İşçi Kıdem Tazminatı Alabilir mi?

Astım hastalığı, özellikle tozlu, dumanlı ve kimyasal maddelerin bulunduğu işyerlerinde çalışan kişiler için ciddi bir sorun oluşturabiliyor. Solunum güçlüğü, öksürük ve nefes darlığı nedeniyle işini yapmakta zorlanan çalışanlar ise sağlık gerekçesiyle işten ayrıldıklarında kıdem tazminatı alıp alamayacaklarını merak ediyor. Peki, astım hastası işçi istifa ederse tazminat alabilir mi? Astım meslek hastalığı sayılır mı? Sağlık raporuyla işten ayrılmak için hangi şartlar gerekiyor?

Astım Hastası Olan İşçi Kıdem Tazminatı Alabilir mi?

Astım hastası olan bir çalışan, mevcut işini yapmasının sağlığı açısından tehlike oluşturması durumunda belirli şartlarla kıdem tazminatına hak kazanabilir.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 24/I-a maddesine göre, işin niteliğinden kaynaklanan bir nedenle çalışanın sağlığı veya yaşayışı için tehlike oluşması hâlinde işçi, iş sözleşmesini haklı nedenle feshedebilir.

Örneğin temizlik ürünlerinden kaynaklanan kimyasal maddelere maruz kalan ve astım şikâyetleri ağırlaşan bir çalışanın mevcut işini sürdürmesi sağlığı açısından tehlikeli hâle gelmişse sağlık nedeniyle haklı fesih gündeme gelebilir.

Ancak astım teşhisi konulması tek başına kıdem tazminatı hakkı doğurmaz. Çalışanın yaptığı iş ile sağlık riski arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi gerekir.

Bu da ilginizi çekebilir: Kuaförlerde Görülen Meslek Hastalıkları Nelerdir? Saç Boyaları ve Kimyasallar Hangi Hastalıklara Neden Olabilir?

Astım Hastalığı Hangi Mesleklerde Daha Fazla Risk Oluşturur?

Astım her meslek grubunda görülebilir. Bununla birlikte bazı işyerlerinde bulunan tozlar, kimyasal maddeler ve havadaki diğer etkenler astım gelişimine veya mevcut hastalığın kötüleşmesine neden olabilir.

Mesleki astım açısından dikkat edilmesi gereken çalışma alanlarından bazıları şunlardır:

Temizlik personelliği

Kuaförlük ve güzellik salonları

Fırıncılık ve unlu mamul üretimi

Boya ve vernik uygulamaları

Mobilya ve ahşap işleme

Tekstil üretimi

Kimya sanayisi

Laboratuvar çalışmaları

Tarım ve hayvancılık

Özellikle un tozu, bazı temizlik kimyasalları, izosiyanatlar ve saç açıcı ürünlerde bulunan belirli maddeler solunum yollarını etkileyebilir.

Astım Meslek Hastalığı Sayılır mı?

Astımın bazı türleri meslek hastalığı olarak değerlendirilebilir.

İşyerindeki belirli maddelere maruz kalınması sonucunda gelişen astım, mesleki astım olarak adlandırılır. Daha önceden astımı bulunan bir kişinin hastalığının çalışma ortamında kötüleşmesi ise işle alevlenen astım kapsamında değerlendirilebilir.

Bu iki durumun tıbbi açıdan birbirinden ayrılması önemlidir.

Meslek hastalığı tespiti için hastalığın çalışma koşullarıyla ilişkisinin tıbbi belgeler ve gerekli incelemelerle ortaya konulması gerekir.

Bununla birlikte astımın SGK tarafından meslek hastalığı olarak kabul edilmesi ile sağlık nedeniyle kıdem tazminatına hak kazanılması farklı süreçlerdir.

Astım Hastası İşçi Sağlık Raporuyla Nasıl İşten Ayrılır?

Astım nedeniyle işini sürdürmekte zorlanan çalışanların, iş sözleşmesini sona erdirmeden önce sağlık durumlarını belgelendirmesi önemlidir.

Süreçte şu aşamalar değerlendirilebilir:

1. Göğüs hastalıkları uzmanına başvurulması

Çalışanın solunum şikâyetleri uzman hekim tarafından değerlendirilir. Gerekli görülürse solunum fonksiyon testleri ve diğer tetkikler yapılır.

2. Çalışma ortamındaki risklerin belirlenmesi

İşyerinde kullanılan kimyasal maddeler, tozlar, dumanlar ve diğer solunum yolu tahriş edicileri incelenebilir.

3. İşin sağlık üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi

Çalışanın mevcut görevini sürdürmesinin sağlığı açısından tehlikeli olup olmadığı araştırılır. Bu aşamada işyeri hekimi ve ilgili uzmanların değerlendirmeleri önem taşıyabilir.

4. Haklı fesih şartlarının incelenmesi

Sağlık durumunun İş Kanunu'nun 24/I-a maddesindeki koşulları karşılaması hâlinde çalışan, iş sözleşmesini haklı nedenle feshetme hakkına sahip olabilir.

5. İşverene yazılı bildirim yapılması

Haklı fesih gerekçesinin açıkça belirtildiği ve ispatlanabilir şekilde iletilen yazılı bir bildirim, olası uyuşmazlıklarda önem taşır.

6. Kıdem tazminatının talep edilmesi

En az bir yıllık kıdemi bulunan ve iş sözleşmesini hukuka uygun haklı nedenle fesheden çalışan kıdem tazminatı isteyebilir.

Sağlık raporunun bulunması tek başına haklı fesih koşullarının kesin olarak oluştuğunu göstermez. Bu nedenle işten ayrılmadan önce hukuki değerlendirme yapılması önemlidir.

Astım Hastası İşçi İstifa Ederse Tazminat Alır mı?

Normal şartlarda kendi isteğiyle istifa eden çalışan kıdem tazminatına hak kazanamaz.

Ancak astım nedeniyle mevcut işini sürdürmesi sağlığı açısından tehlikeli hâle gelen çalışan, kanunda belirtilen haklı fesih koşullarını karşılıyorsa kıdem tazminatı talep edebilir.

Örneğin boya üretim tesisinde çalışan ve işyerindeki belirli kimyasal maddelere maruz kaldığında astım atakları yaşayan bir işçinin durumu sağlık nedeniyle haklı fesih kapsamında incelenebilir.

Buna karşılık astım hastası olup sağlık durumuna uygun koşullarda çalışan bir kişinin yalnızca hastalığını gerekçe göstererek istifa etmesi, otomatik olarak kıdem tazminatı hakkı doğurmaz.

Astım Nedeniyle Kıdem Tazminatı Almak İçin Kaç Yıl Çalışmak Gerekir?

Kıdem tazminatı hakkı için genel olarak aynı işverene bağlı en az bir yıllık çalışma süresi gerekiyor.

Örneğin aynı işyerinde altı yıldır çalışan bir temizlik personeli, işinde kullandığı ürünlere maruz kalmasının sağlığı açısından tehlikeli olduğunu ortaya koyabiliyor ve sağlık nedeniyle haklı fesih şartlarını karşılıyorsa kıdem tazminatı talep edebilir.

Ancak çalışma süresinin bir yılı aşması tek başına yeterli değildir. İş sözleşmesinin kıdem tazminatına hak kazandıran bir nedenle sona ermesi de gerekir.

Astım Hastası İşçi Ne Kadar Kıdem Tazminatı Alır?

Kıdem tazminatı, çalışanın son giydirilmiş brüt ücreti ve toplam hizmet süresi esas alınarak hesaplanır.

Kıdem tazminatına hak kazanan işçi için her tam çalışma yılı karşılığında 30 günlük ücret tutarında ödeme hesaplanır. Bir yıldan artan süreler de orantılı olarak dikkate alınır.

Örneğin son giydirilmiş brüt ücreti 40.000 TL olan ve aynı işyerinde altı yıl çalışan bir kişinin örnek hesaplaması şöyledir:

Bu örnekte ücretin ilgili dönemdeki kıdem tazminatı tavanını aşmadığı varsayılmıştır. Gerçek tutar, işten ayrılma tarihi, ücret ekleri ve hizmet süresine göre değişebilir.

Kıdem Tazminatınızı Eleman.net Üzerinden Hesaplayın

Astım veya başka bir sağlık sorunu nedeniyle işten ayrılmayı değerlendiren çalışanlar, kıdem tazminatlarının yaklaşık tutarını Eleman.net üzerinden hesaplayabilir.

Eleman.net Kıdem ve İhbar Tazminatı Hesaplama Aracı, işe giriş ve işten ayrılma tarihleri ile ücret bilgilerine göre hesaplama yapılmasını sağlar.

Eleman.net Tazminat Hesaplama Aracına Git

Hesaplanan tutar, çalışanın mutlaka kıdem tazminatına hak kazanacağı anlamına gelmez. Tazminat hakkı, iş sözleşmesinin sona erme nedenine ve yasal koşullara göre belirlenir.

Astım Nedeniyle İşten Ayrılan İşçi İhbar Tazminatı Alabilir mi?

Sağlık nedeniyle haklı fesih yapan çalışanlar için ihbar tazminatı konusunda farklı bir uygulama söz konusudur.

İş Kanunu'nun 24. maddesi kapsamında haklı nedenle derhal fesih yapan işçi, ihbar süresini beklemek zorunda değildir.

Ancak iş sözleşmesini kendisi haklı nedenle fesheden çalışan, kural olarak ihbar tazminatına hak kazanmaz.

Bu nedenle sağlık gerekçesiyle işten ayrılan bir çalışanın kıdem tazminatı alabilmesi, aynı zamanda ihbar tazminatı da alabileceği anlamına gelmez.

Astım Hastası İşçi İşsizlik Maaşı Alabilir mi?

Astım nedeniyle iş sözleşmesini sağlık gerekçesiyle haklı nedenle fesheden çalışanların işsizlik ödeneğine hak kazanıp kazanamayacağı, işten ayrılış nedeni ve diğer yasal koşullara göre değerlendirilir.

İşsizlik ödeneği açısından son üç yıl içerisindeki prim gün sayısı, iş sözleşmesinin sona erme nedeni ve diğer başvuru şartları önem taşır.

Ayrıca kişinin çalışmaya elverişli olması ve İŞKUR'un aradığı koşulları karşılaması gerekir.

Bu nedenle sağlık nedeniyle işten ayrılan her çalışanın otomatik olarak işsizlik ödeneği alacağı söylenemez.

Astım Hastası Olan Çalışan Başka Bir İşte Çalışabilir mi?

Astım teşhisi konulması, kişinin çalışma hayatına devam edemeyeceği anlamına gelmez.

Çalışanın hangi işlerde görev yapabileceği; hastalığın kontrol durumu, tetikleyicileri ve yeni işyerindeki maruziyet koşullarına göre değerlendirilmelidir.

Özellikle toz, duman veya belirli kimyasallara maruz kalmanın sağlık riski oluşturduğu durumlarda daha uygun çalışma koşullarına sahip pozisyonlar araştırılabilir.

İş değişikliği yapmak isteyen adaylar, Eleman.net güncel iş ilanları üzerinden farklı sektörlerdeki iş fırsatlarını inceleyebilir.

Çalışan hakları, meslek hastalıkları, işten ayrılma ve kıdem tazminatı hakkında güncel bilgilere ulaşmak için Eleman.net İş Rehberi içeriklerini takip edebilirsiniz.