Varis Olan İşçi Kıdem Tazminatı Alabilir mi?

Gün boyunca ayakta çalışan kasiyerler, garsonlar, kuaförler ve güvenlik görevlileri bacak ağrısı, şişlik ve varis gibi sağlık sorunlarıyla karşılaşabiliyor. Özellikle uzun süre hareketsiz biçimde ayakta kalmak, toplardamarlarla ilgili şikâyetleri artırabiliyor. Peki, varis hastası olan işçi sağlık nedeniyle işten ayrılırsa kıdem tazminatı alabilir mi? Varis meslek hastalığı sayılır mı? Sağlık raporuyla işten ayrılan çalışanların hangi hakları bulunuyor?

Varis Nedeniyle İşten Ayrılan İşçi Kıdem Tazminatı Alabilir mi?

Varis hastalığı bulunan bir çalışan, yaptığı işin niteliği nedeniyle sağlığının tehlikeye girmesi durumunda belirli şartlarla kıdem tazminatına hak kazanabilir.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 24/I-a maddesine göre işin yapılması, işin niteliğinden doğan bir sebeple işçinin sağlığı veya yaşayışı için tehlikeli hâle gelirse çalışan iş sözleşmesini haklı nedenle feshedebilir.

Örneğin uzun saatler ayakta çalışması gereken bir mağaza personelinin ileri düzey toplardamar rahatsızlığı bulunması ve mevcut çalışma koşullarının sağlığını tehlikeye atması durumunda sağlık nedeniyle haklı fesih gündeme gelebilir.

Ancak varis teşhisi konulması tek başına kıdem tazminatı hakkı doğurmaz. Çalışanın yaptığı işin mevcut sağlık durumunu nasıl etkilediği ve kanundaki haklı fesih şartlarının oluşup oluşmadığı değerlendirilmelidir.

Sürekli Ayakta Çalışmak Varise Neden Olur mu?

Uzun süre hareketsiz biçimde ayakta kalmak, bacak toplardamarlarında basıncın artmasına ve varisle ilişkili yakınmaların şiddetlenmesine katkıda bulunabilir.

Varis oluşumunda genetik yatkınlık, yaş, gebelik, fazla kilo ve diğer bireysel faktörler de etkili olabilir.

Bu nedenle varisin yalnızca ayakta çalışmaktan kaynaklandığı söylenemez.

Ancak uzun süre ayakta kalmayı gerektiren işlerde çalışan kişilerde bacak ağrısı, ağırlık hissi ve şişlik gibi belirtiler daha belirgin olabilir.

Hangi Mesleklerde Varis Riski Daha Fazla?

Uzun süre ayakta kalmayı gerektiren mesleklerde toplardamar sorunlarına ilişkin riskler önem taşıyor.

Bu çalışma düzeninin yaygın olduğu meslekler arasında şunlar bulunuyor:

• Kasiyerler ve market çalışanları
• Mağaza satış danışmanları
• Garsonlar ve servis personelleri
• Kuaförler ve güzellik uzmanları
• Güvenlik görevlileri
• Fabrika ve üretim çalışanları
• Aşçılar ve mutfak personelleri
• Sağlık çalışanları
• Öğretmenler 

Bu mesleklerde çalışan herkesin varis hastalığına yakalanacağı söylenemez. Çalışma süresi, hareket imkânı ve kişisel sağlık özellikleri riski etkileyebilir.

Varis Hastalığı Meslek Hastalığı Sayılır mı?

Varis hastalığının işle ilişkili olması ile SGK tarafından meslek hastalığı olarak kabul edilmesi aynı anlama gelmez.

Uzun süre ayakta çalışmak varis belirtilerini artırabilir. Ancak bu durum, her varis vakasının hukuken meslek hastalığı sayılacağı anlamına gelmez.

Meslek hastalığı değerlendirmesinde hastalığın niteliği, çalışma koşulları, mesleki maruziyetler ve tıbbi bulgular incelenir.

Önemli olan nokta, sağlık nedeniyle kıdem tazminatı hakkının mutlaka meslek hastalığı tespitine bağlı olmamasıdır. Çalışanın mevcut işinin sağlığı açısından tehlikeli olması ve haklı fesih şartlarının oluşması ayrıca değerlendirilebilir.

Varis Hastası İşçi Sağlık Raporuyla Nasıl İşten Ayrılır?

Varis nedeniyle çalışmakta zorlanan kişilerin işten ayrılmadan önce sağlık durumlarını ve çalışma koşullarını değerlendirmesi gerekiyor.

Süreç genel olarak şu şekilde ilerleyebilir:

1. Uzman hekime başvurulması

Bacaklarda şişlik, ağrı ve belirgin damar genişlemeleri bulunan çalışanlar kalp ve damar cerrahisi uzmanına başvurabilir.

2. Hastalığın değerlendirilmesi

Gerekli görülmesi durumunda Doppler ultrasonografi gibi tetkiklerle toplardamarların durumu incelenebilir.

3. Çalışma koşullarının belirlenmesi

Çalışanın günlük ayakta kalma süresi, hareket etme imkânı, dinlenme araları ve yaptığı işin fiziksel gereklilikleri değerlendirilir.

4. İşin sağlık açısından tehlikeli olup olmadığının incelenmesi

Mevcut işin sürdürülmesinin çalışanın sağlığı açısından tehlike oluşturup oluşturmadığına ilişkin tıbbi değerlendirme yapılabilir.

5. Haklı fesih koşullarının değerlendirilmesi

İş Kanunu'nun 24/I-a maddesindeki şartların oluşması hâlinde çalışan iş sözleşmesini sağlık nedeniyle haklı olarak feshedebilir.

6. Kıdem tazminatının talep edilmesi

Aynı işverene bağlı en az bir yıllık kıdemi bulunan ve iş sözleşmesini hukuka uygun haklı nedenle sona erdiren çalışan kıdem tazminatını talep edebilir.

Sağlık raporunun bulunması her durumda haklı fesih hakkı doğurmaz. Bu nedenle çalışanların işten ayrılmadan önce uzman görüşü alması önemlidir.

Varis Olan İşçi Kendi İsteğiyle İstifa Ederse Tazminat Alır mı?

Normal şartlarda kendi isteğiyle istifa eden çalışan kıdem tazminatına hak kazanamaz.

Ancak sağlık nedeniyle haklı fesih şartları oluşmuşsa çalışan iş sözleşmesini kendisi sona erdirmiş olsa bile kıdem tazminatı talep edebilir.

Örneğin ileri düzey toplardamar rahatsızlığı bulunan ve mevcut görevinde uzun süre ayakta kalmasının sağlığı açısından tehlikeli olduğu tıbbi olarak ortaya konulan bir çalışanın durumu haklı fesih kapsamında değerlendirilebilir.

Buna karşılık yalnızca varis teşhisi almak veya bacak ağrısı yaşamak, otomatik olarak kıdem tazminatı hakkı sağlamaz.

Varis Nedeniyle Kıdem Tazminatı Almak İçin Kaç Yıl Çalışmak Gerekir?

Kıdem tazminatına hak kazanmak için genel olarak aynı işverene bağlı en az bir yıllık çalışma süresi bulunması gerekiyor.

Örneğin aynı mağazada beş yıldır çalışan bir satış danışmanı, sağlık nedeniyle haklı fesih koşullarını karşılaması durumunda kıdem tazminatına hak kazanabilir.

Ancak çalışma süresinin bir yılı aşması yeterli değildir. İş sözleşmesinin kıdem tazminatına hak kazandıran bir nedenle sona ermesi de gerekir.

Varis Nedeniyle İşten Ayrılan İşçi Ne Kadar Kıdem Tazminatı Alır?

Kıdem tazminatı hesaplamasında çalışanın son giydirilmiş brüt ücreti ve toplam hizmet süresi esas alınır.

Kıdem tazminatına hak kazanan çalışan için her tam hizmet yılı karşılığında 30 günlük ücret tutarında ödeme hesaplanır. Bir yıldan artan süreler de orantılı olarak dikkate alınır.

Örneğin son giydirilmiş brüt ücreti 40.000 TL olan ve aynı işyerinde beş yıl çalışan bir kişinin, ücretinin yasal kıdem tazminatı tavanını aşmadığı varsayımıyla örnek hesaplaması şöyledir:

Bu hesaplama örnek niteliğindedir. Gerçek tutar; ücret ekleri, hizmet süresi, işten ayrılma tarihi ve ilgili dönemdeki kıdem tazminatı tavanına göre değişebilir.

Kıdem Tazminatınızı Eleman.net Üzerinden Hesaplayın

Varis veya farklı bir sağlık sorunu nedeniyle işten ayrılmayı değerlendiren çalışanlar, kıdem tazminatlarının yaklaşık tutarını Eleman.net üzerinden hesaplayabilir.

Eleman.net Kıdem ve İhbar Tazminatı Hesaplama Aracı sayesinde işe giriş tarihinizi, işten ayrılma tarihinizi ve ücret bilgilerinizi girerek hesaplama yapabilirsiniz.

Eleman.net Tazminat Hesaplama Aracına Git

Hesaplama sonucunda görüntülenen tutar, çalışanın mutlaka kıdem tazminatına hak kazandığı anlamına gelmez. Öncelikle yasal koşulların karşılanması gerekir.

Varis Nedeniyle İşten Ayrılan İşçi İhbar Tazminatı Alabilir mi?

İş Kanunu'nun 24. maddesi kapsamında sağlık nedeniyle haklı fesih yapan çalışanlar, ihbar süresini beklemek zorunda değildir.

Ancak iş sözleşmesini kendisi haklı nedenle fesheden işçi, kural olarak ihbar tazminatına hak kazanmaz.

Dolayısıyla sağlık nedeniyle işten ayrılan çalışanın kıdem tazminatı alabilmesi, aynı zamanda ihbar tazminatı da alacağı anlamına gelmez.

Varis Hastası Çalışan Başka Bir İşte Çalışabilir mi?

Varis hastalığı bulunan kişilerin çalışma hayatına devam edip edemeyeceği, hastalığın derecesine ve yapılacak işin koşullarına bağlıdır.

Uzun süre hareketsiz biçimde ayakta kalmanın sağlık açısından sakıncalı olduğu durumlarda, hareket etmeye ve dinlenmeye imkân tanıyan çalışma koşulları değerlendirilebilir.

Bununla birlikte uzun süre oturmak da bazı toplardamar rahatsızlıkları açısından uygun olmayabilir. Bu nedenle yeni işin kişinin sağlık durumuna uygunluğu hekim tarafından değerlendirilmelidir.

İş değişikliği yapmak isteyen adaylar, Eleman.net güncel iş ilanları üzerinden farklı sektörlerdeki iş fırsatlarını inceleyebilir.

Çalışan hakları, meslek hastalıkları, kıdem tazminatı ve işten ayrılma süreçleri hakkında daha fazla bilgi edinmek için Eleman.net İş Rehberi içeriklerini takip edebilirsiniz.