Fabrika, atölye, inşaat ve üretim tesisleri gibi gürültülü ortamlarda çalışan kişilerde zamanla işitme kaybı meydana gelebiliyor. Özellikle uzun yıllar yüksek sese maruz kalan çalışanlar, sağlık sorunları nedeniyle işlerine devam etmekte zorlanabiliyor. Peki, işitme kaybı yaşayan işçi kendi isteğiyle işten ayrılırsa kıdem tazminatı alabilir mi? Meslek hastalığı raporu nasıl alınır, kaç yıl çalışmak gerekir ve tazminat nasıl hesaplanır? İşte çalışanların merak ettiği ayrıntılar...

İşitme kaybı yaşayan bir çalışan, belirli şartların karşılanması durumunda iş sözleşmesini sağlık gerekçesiyle feshederek kıdem tazminatına hak kazanabilir.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 24. maddesi, yapılan işin niteliğinden kaynaklanan nedenlerle çalışanın sağlığının tehlikeye girmesi durumunda işçiye haklı nedenle fesih hakkı tanıyor.
Örneğin yıllardır yüksek gürültü bulunan bir fabrikada çalışan kişinin işitme kaybı yaşaması ve mevcut çalışma koşullarının sağlığını tehlikeye atması durumunda sağlık nedeniyle haklı fesih gündeme gelebilir.
Ancak işitme kaybının bulunması tek başına kıdem tazminatı alınacağı anlamına gelmez. Sağlık sorununun çalışma koşullarıyla ilişkisi ve haklı fesih şartlarının oluşup oluşmadığı değerlendirilmelidir.
Gürültüye bağlı işitme kaybı yaşayan çalışanların öncelikle sağlık durumlarını ve çalışma koşullarını belgelendirmesi önem taşıyor.
Kıdem tazminatı talebinde bulunmak isteyen çalışanlar için süreç genel olarak şu şekilde ilerleyebilir:
1. İşitme testi yaptırılması
İşitme sorunu yaşayan çalışan, kulak burun boğaz uzmanına başvurarak gerekli muayene ve odyometri testlerini yaptırabilir.
2. Sağlık durumunun işle ilişkisinin araştırılması
İşitme kaybının gürültülü çalışma ortamından kaynaklandığından şüpheleniliyorsa meslek hastalığı yönünden değerlendirme talep edilebilir.
3. Çalışma koşullarının belgelenmesi
İşyerindeki gürültü ölçümleri, iş sağlığı ve güvenliği kayıtları, sağlık gözetimi sonuçları ve çalışma geçmişi değerlendirmede önem taşıyabilir.
4. Sağlık nedeniyle haklı fesih şartlarının değerlendirilmesi
Mevcut işin çalışanın sağlığı açısından tehlikeli olması durumunda, İş Kanunu'nun 24/I maddesi kapsamında haklı fesih hakkı gündeme gelebilir.
5. İşverene yazılı fesih bildirimi yapılması
Haklı fesih şartlarının bulunduğu durumlarda çalışan, iş sözleşmesini hangi sağlık gerekçesiyle sona erdirdiğini açıkça belirten yazılı bir bildirim yapabilir. Bildirimin ispatlanabilir şekilde iletilmesi önemlidir.
6. Kıdem tazminatının talep edilmesi
Aynı işverene bağlı en az bir yıllık kıdem şartını karşılayan ve iş sözleşmesini kanuna uygun haklı nedenle fesheden çalışan kıdem tazminatını talep edebilir.
İşverenin ödeme yapmaması veya fesih nedenine itiraz etmesi durumunda, uyuşmazlığın niteliğine göre zorunlu arabuluculuk ve ardından dava süreci gündeme gelebilir.
İşyerindeki gürültü nedeniyle işitme kaybı yaşadığını düşünen çalışanların sağlık kuruluşuna başvurarak gerekli tetkikleri yaptırması gerekiyor.
Meslek hastalığının tespitinde yetkili sağlık hizmet sunucularının düzenlediği raporlar ve tıbbi belgeler SGK tarafından değerlendirilir.
Bu süreçte çalışanın iş geçmişi, gürültü maruziyeti ve işitme testleri önem taşır.
SGK Sağlık Kurulu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda hastalığın meslekle ilişkili olup olmadığı belirlenebilir.
Meslek hastalığı tespiti, çalışanın sosyal güvenlik hakları açısından önemlidir. Bununla birlikte sağlık nedeniyle kıdem tazminatı talebinde, İş Kanunu kapsamında haklı fesih koşullarının ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Kıdem tazminatına hak kazanabilmek için genel olarak aynı işverene bağlı en az bir yıllık çalışma süresinin bulunması gerekiyor.
Örneğin üç yıldır gürültülü bir üretim tesisinde çalışan ve sağlık nedeniyle haklı fesih şartlarını karşılayan işçi, kıdem tazminatına hak kazanabilir.
Ancak yalnızca çalışma süresinin bir yılı aşması yeterli değildir. İş sözleşmesinin kıdem tazminatına hak kazandıran bir nedenle sona ermesi de gerekir.
Kıdem tazminatının hesaplanmasında çalışanın hizmet süresi ve son giydirilmiş brüt ücreti esas alınır.
Kıdem tazminatına hak kazanan işçiye her tam çalışma yılı için 30 günlük ücret tutarında ödeme yapılır. Bir yıldan artan süreler de orantılı olarak hesaplamaya dahil edilir.
Örneğin son giydirilmiş brüt ücreti 40.000 TL olan ve aynı işyerinde beş yıl çalışan bir kişinin kıdem tazminatı, yasal tavan aşılmadığı varsayımıyla şöyle hesaplanabilir:
| Hesaplama bilgisi | Tutar |
|---|---|
| Çalışma süresi | 5 yıl |
| Giydirilmiş brüt ücret | 40.000 TL |
| Her yıl için kıdem karşılığı | 40.000 TL |
| Toplam brüt kıdem tazminatı | 200.000 TL |
| Damga vergisi (%0,759) | 1.518 TL |
| Örnek net kıdem tazminatı | 198.482 TL |
Bu hesaplama örnek niteliğindedir. Gerçek tutar; işten ayrılma tarihi, ücret ekleri, hizmet süresi ve ilgili dönemin kıdem tazminatı tavanına göre değişebilir.
İşitme kaybı veya başka bir sağlık gerekçesiyle işten ayrılmayı değerlendiren çalışanlar, kıdem tazminatlarının yaklaşık tutarını önceden hesaplayabilir.
Eleman.net Kıdem ve İhbar Tazminatı Hesaplama Aracı üzerinden maaş bilgilerinizi, işe giriş tarihinizi ve işten ayrılma tarihinizi girerek hesaplama yapabilirsiniz.
Hesaplama sonucunda çalışma sürenize göre oluşabilecek kıdem tazminatı tutarını ve ilgili kesintileri görüntüleyebilirsiniz.
Hesaplama aracında görüntülenen ihbar tazminatı tutarı, sağlık nedeniyle haklı fesih yapan çalışanın mutlaka ihbar tazminatı alacağı anlamına gelmez. Haklı nedenle derhal fesihte kural olarak ihbar tazminatı doğmaz.
Normal şartlarda kendi isteğiyle istifa eden çalışan kıdem tazminatına hak kazanamaz.
Ancak İş Kanunu'nda belirtilen haklı fesih nedenlerinden birinin bulunması durumunda bu kuralın istisnaları vardır.
Örneğin işyerindeki gürültü nedeniyle sağlık sorunu yaşayan ve mevcut işini sürdürmesi sağlığı açısından tehlikeli hâle gelen çalışan, gerekli koşulların oluşması durumunda iş sözleşmesini haklı nedenle sona erdirebilir.
Bu nedenle sağlık gerekçesiyle işten ayrılmayı düşünen kişilerin, fesih bildirimini yapmadan önce sağlık belgelerini ve hukuki durumlarını değerlendirmesi önemlidir.
Sağlık nedeniyle haklı fesih ile normal istifa arasında önemli bir fark bulunuyor.
İş Kanunu'nun 24. maddesi kapsamında haklı nedenle derhal fesih yapan çalışan, ihbar süresini beklemek zorunda değildir.
Bununla birlikte iş sözleşmesini kendisi haklı nedenle fesheden işçi, kural olarak ihbar tazminatı talep edemez.
Dolayısıyla kıdem tazminatına hak kazanılması, aynı zamanda ihbar tazminatı da alınabileceği anlamına gelmez.
İşitme kaybının meslek hastalığı olarak kabul edilmesi ve çalışanın meslekte kazanma gücünde belirli düzeyde azalma meydana gelmesi durumunda SGK tarafından sürekli iş göremezlik geliri bağlanabilir.
SGK mevzuatına göre meslek hastalığı sonucunda meslekte kazanma gücünün en az yüzde 10 azaldığının Kurum Sağlık Kurulunca belirlenmesi, sürekli iş göremezlik geliri açısından temel koşullardan biridir.
Ancak sürekli iş göremezlik geliri ile kıdem tazminatı birbirinden farklı haklardır.
Kıdem tazminatı iş sözleşmesinin sona erme nedenine ve çalışma süresine bağlı olarak değerlendirilirken sürekli iş göremezlik geliri sosyal güvenlik mevzuatındaki koşullara göre belirlenir.
Meslek hastalığı nedeniyle yapılabilecek ödemeler hakkında daha fazla bilgi almak isteyenler, Eleman.net İş Rehberi'nde yayımlanan Meslek Hastalığı Tazminatı Ne Kadar 2026? başlıklı içeriği inceleyebilir.
İşitme kaybı yaşayan bir çalışanın başka bir işte çalışıp çalışamayacağı, sağlık durumuna ve yeni işin gerektirdiği koşullara bağlıdır.
Özellikle gürültü maruziyetinin daha düşük olduğu çalışma ortamları bazı kişiler için değerlendirilebilir. Ancak hangi işin sağlık açısından uygun olduğu, kişinin işitme düzeyi ve işin riskleri dikkate alınarak belirlenmelidir.
Sağlık durumuna uygun yeni bir iş arayan adaylar, Eleman.net üzerinden farklı sektörlerdeki pozisyonları inceleyebilir.
Eleman.net Güncel İş İlanlarını İnceleyin
İş hayatı, çalışan hakları, kıdem tazminatı, meslek hastalıkları ve SGK uygulamaları hakkında daha fazla bilgi edinmek için Eleman.net İş Rehberi içeriklerini takip edebilirsiniz.
Siz de aklınızdaki soruları sorabilir, konuyla ilgili fikirlerinizi paylaşabilirsiniz.
Bu haber için yorum bulunmamaktadır.
eleman.net'te her gün yüzlerce yeni iş ilanı yayınlanıyor. Hayalindeki işe başlamak için özgeçmiş oluştur ve sana en uygun ilanlara başvur.
Hemen Özgeçmiş Oluştur