Ağır yük kaldırmak, sürekli eğilmek, uzun süre ayakta kalmak veya tekrarlayan hareketler yapmak çalışanların bel sağlığını olumsuz etkileyebiliyor. Özellikle fiziksel güç gerektiren mesleklerde çalışan kişiler, bel fıtığı nedeniyle işlerini sürdürmekte zorlanabiliyor. Peki, bel fıtığı olan işçi kendi isteğiyle işten ayrılırsa kıdem tazminatı alabilir mi? Bel fıtığı meslek hastalığı sayılır mı, sağlık raporuyla işten ayrılan çalışan hangi haklardan yararlanabilir?
Bu da ilginizi çekebilir: İşitme Kaybı Yaşayan İşçi Kıdem Tazminatı Alabilir mi?

Bel fıtığı teşhisi konulan çalışanlar, sağlık durumlarının yaptıkları iş nedeniyle tehlikeye girmesi hâlinde belirli koşullarla kıdem tazminatına hak kazanabilir.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 24/I-a maddesine göre iş sözleşmesinin konusu olan işin yapılması, işin niteliğinden doğan bir sebeple işçinin sağlığı veya yaşayışı için tehlikeli olursa işçi sözleşmesini haklı nedenle feshedebilir.
Örneğin ağır yük taşıması gereken bir depo çalışanının bel fıtığı nedeniyle bu işi yapmasının sağlığı açısından tehlikeli hâle gelmesi, sağlık nedeniyle haklı fesih kapsamında değerlendirilebilir.
Ancak bel fıtığı teşhisi tek başına kıdem tazminatı hakkı doğurmaz. Çalışanın mevcut işini sürdürmesinin sağlığı açısından neden tehlikeli olduğu somut şekilde ortaya konulmalıdır.
Bel fıtığı yalnızca belirli bir meslekte çalışan kişilerde ortaya çıkmaz. Yaş, genetik yatkınlık, bireysel sağlık durumu ve fiziksel yüklenme gibi farklı etkenler hastalığın gelişiminde rol oynayabilir.
Bununla birlikte ağır kaldırma, tekrarlayan eğilme ve gövdeyi döndürme hareketleri ile tüm vücut titreşimine maruz kalma, bel rahatsızlıkları açısından risk oluşturabilir.
Bu risklerle karşılaşılabilen mesleklerden bazıları şunlardır:
Bu mesleklerde çalışan herkesin bel fıtığı yaşayacağı söylenemez. Çalışma koşulları ve kişisel risk faktörleri birlikte değerlendirilmelidir.
Bel fıtığı nedeniyle işini sürdürmekte zorlanan çalışanların, işten ayrılmadan önce sağlık durumlarını ve mevcut işlerinin oluşturduğu riskleri belgelendirmesi önemlidir.
Süreç genel olarak şu aşamalardan oluşabilir:
1. Sağlık kuruluşuna başvurulması
Çalışan, bel ağrısı ve diğer şikâyetleri için ilgili uzman hekime başvurarak gerekli muayene ve tetkikleri yaptırabilir.
2. İşin sağlık üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi
Yalnızca bel fıtığı tanısı değil, çalışanın yaptığı işin niteliği de önemlidir. Ağır kaldırma, sürekli eğilme veya uzun süre araç kullanma gibi görevlerin mevcut sağlık durumuyla ilişkisi değerlendirilmelidir.
3. Sağlık belgelerinin hazırlanması
Hekim raporları, tetkik sonuçları ve varsa işyeri hekimi değerlendirmeleri, sağlık nedeniyle fesih sürecinde önemli deliller olabilir.
4. Haklı fesih koşullarının incelenmesi
Çalışanın yaptığı işin sağlığı açısından tehlikeli olduğunun ortaya konulması durumunda İş Kanunu'nun 24/I-a maddesi kapsamında haklı fesih hakkı gündeme gelebilir.
5. İşverene yazılı bildirim yapılması
Haklı fesih koşullarının bulunduğu durumlarda çalışan, iş sözleşmesini hangi gerekçeyle sona erdirdiğini açıkça belirten yazılı bir bildirim yapabilir.
6. Kıdem tazminatının talep edilmesi
En az bir yıllık kıdemi bulunan ve iş sözleşmesini hukuka uygun haklı nedenle fesheden çalışan, kıdem tazminatını işverenden talep edebilir.
Sağlık gerekçesiyle fesih yapılmadan önce bir iş hukuku uzmanından görüş alınması, hak kaybı yaşanmaması açısından önemlidir.
Bel fıtığının ortaya çıkmasında çalışma koşulları etkili olabilir. Ancak bel fıtığı teşhisi konulan her çalışan, otomatik olarak meslek hastası kabul edilmez.
Bir hastalığın meslek hastalığı olarak değerlendirilmesi için yapılan iş ile hastalık arasında uygun nedensellik bağının bulunması ve ilgili mevzuat çerçevesinde gerekli incelemelerin yapılması gerekir.
Özellikle uzun süre ağır yük kaldıran veya fiziksel zorlanmaya maruz kalan çalışanlarda, hastalığın işle bağlantısının araştırılması gündeme gelebilir.
Bununla birlikte meslek hastalığı olarak kabul edilme süreci ile sağlık nedeniyle kıdem tazminatı talep edilmesi farklı hukuki süreçlerdir.
Normal şartlarda kendi isteğiyle istifa eden çalışan kıdem tazminatına hak kazanamaz.
Ancak sağlık nedeniyle haklı fesih şartlarının oluşması durumunda çalışan, iş sözleşmesini kendisi sona erdirmiş olsa bile kıdem tazminatı talep edebilir.
Örneğin bel fıtığı bulunan bir çalışanın mevcut işinde ağır yük kaldırmaya devam etmesi sağlığı açısından tehlikeli ise bu durum haklı fesih bakımından değerlendirilebilir.
Buna karşılık yalnızca bel ağrısı yaşamak veya bel fıtığı tanısı almak, her durumda haklı fesih hakkı bulunduğu anlamına gelmez.
Kıdem tazminatı için genel olarak aynı işverene bağlı en az bir yıllık çalışma süresi aranır.
Sağlık nedeniyle haklı fesih koşullarını karşılayan ve en az bir yıllık kıdemi bulunan çalışanlar, hizmet sürelerine göre kıdem tazminatı talep edebilir.
Örneğin dört yıldır aynı işyerinde çalışan bir depo personeli, bel fıtığı nedeniyle mevcut işini sürdürmesinin sağlığı açısından tehlikeli olduğunu ortaya koyabiliyor ve haklı fesih şartlarını karşılıyorsa kıdem tazminatına hak kazanabilir.
Kıdem tazminatı hesaplanırken çalışanın son giydirilmiş brüt ücreti ve toplam hizmet süresi dikkate alınır.
Hak kazanan işçiye her tam çalışma yılı için 30 günlük ücret tutarında kıdem tazminatı ödenir. Artan süreler de orantılı şekilde hesaplanır.
Örneğin son giydirilmiş brüt ücreti 35.000 TL olan ve aynı işyerinde dört yıl çalışan bir işçinin, yasal tavanı aşmadığı varsayımıyla örnek kıdem tazminatı hesabı şöyledir:
Hesaplama | Tutar |
Çalışma süresi | 4 yıl |
Son giydirilmiş brüt ücret | 35.000 TL |
Brüt kıdem tazminatı | 140.000 TL |
Damga vergisi (%0,759) | 1.062,60 TL |
Örnek net kıdem tazminatı | 138.937,40 TL |
Bu hesaplama yalnızca örnek niteliğindedir. Gerçek ödeme, çalışma süresi, ücret ekleri, işten ayrılma tarihi ve ilgili dönemde geçerli kıdem tazminatı tavanına göre değişebilir.
Bel fıtığı veya farklı bir sağlık sorunu nedeniyle işten ayrılmayı düşünen çalışanlar, alabilecekleri kıdem tazminatının yaklaşık tutarını önceden öğrenebilir.
Eleman.net Kıdem ve İhbar Tazminatı Hesaplama Aracı üzerinden işe giriş tarihinizi, işten ayrılma tarihinizi ve ücret bilgilerinizi girerek hesaplama yapabilirsiniz.
Eleman.net Tazminat Hesaplama Aracı
Hesaplama sonucunda görüntülenen tutar, çalışanın mutlaka kıdem tazminatına hak kazandığı anlamına gelmez. Öncelikle iş sözleşmesinin sona erme nedeninin yasal şartları karşılaması gerekir.
Sağlık nedeniyle iş sözleşmesini haklı nedenle derhal fesheden çalışanlar için ihbar tazminatı konusunda farklı kurallar uygulanır.
İş Kanunu'nun 24. maddesi kapsamında haklı fesih yapan işçi, ihbar süresini beklemek zorunda değildir.
Ancak iş sözleşmesini kendisi haklı nedenle sona erdiren çalışan, kural olarak ihbar tazminatına hak kazanmaz.
Bu nedenle sağlık nedeniyle işten ayrılan bir işçinin kıdem tazminatı alabilmesi, aynı zamanda ihbar tazminatı da alabileceği anlamına gelmez.
Bel fıtığı teşhisi konulan bir kişinin çalışma hayatına devam edip edemeyeceği, hastalığın şiddetine ve yapılacak işin fiziksel koşullarına bağlıdır.
Ağır yük kaldırma gerektiren işlerde çalışmakta zorlanan kişiler için daha düşük fiziksel yük içeren pozisyonlar değerlendirilebilir.
Ancak masa başı çalışma da uzun süre hareketsiz kalmayı gerektirebildiğinden, yeni işin sağlık durumuna uygunluğu ayrıca incelenmelidir.
Sağlık durumuna uygun iş fırsatlarını araştıran adaylar, Eleman.net güncel iş ilanları üzerinden farklı sektörlerdeki pozisyonları inceleyebilir.
Çalışan hakları, meslek hastalıkları, işten ayrılma süreçleri ve kıdem tazminatı hakkında daha fazla bilgi edinmek için Eleman.net İş Rehberi içeriklerini takip edebilirsiniz.
Siz de aklınızdaki soruları sorabilir, konuyla ilgili fikirlerinizi paylaşabilirsiniz.
Bu haber için yorum bulunmamaktadır.
eleman.net'te her gün yüzlerce yeni iş ilanı yayınlanıyor. Hayalindeki işe başlamak için özgeçmiş oluştur ve sana en uygun ilanlara başvur.
Hemen Özgeçmiş Oluştur