Fabrikalarda, inşaatlarda, atölyelerde ve üretim tesislerinde çalışan binlerce kişi, mesai saatleri boyunca yüksek sese maruz kalabiliyor. İlk başlarda fark edilmeyen işitme kaybı, zamanla kalıcı hâle gelebiliyor. Üstelik bazı çalışanlar yaşadıkları işitme sorunlarının meslek hastalığı kapsamında değerlendirilebileceğini bilmiyor. Peki, gürültüye bağlı işitme kaybı meslek hastalığı mıdır? Hangi mesleklerde risk daha yüksek ve çalışanların hangi hakları bulunuyor?

Gürültüye bağlı işitme kaybı, yüksek ses seviyelerine uzun süre veya tekrarlayan biçimde maruz kalınması sonucunda işitme sisteminde meydana gelen hasardır.
Özellikle sanayi ve üretim alanlarında kullanılan makineler, kesici ekipmanlar, motorlar ve çeşitli mekanik sistemler yüksek düzeyde gürültü oluşturabilir.
Bu seslere yeterli koruma olmadan maruz kalmak, iç kulaktaki hassas yapıların zarar görmesine ve kalıcı işitme kaybına yol açabilir.
Gürültünün işitme üzerindeki etkisi yalnızca sesin yüksekliğine değil, maruziyet süresine ve ne kadar sık tekrarlandığına da bağlıdır.
Gürültülü ortamlarda çalışan kişiler, yaptıkları işin niteliğine bağlı olarak işitme kaybı açısından daha yüksek risk altında olabilir.
Özellikle aşağıdaki mesleklerde gürültü maruziyetinin değerlendirilmesi önemlidir:
Bu mesleklerde çalışan herkesin işitme kaybı yaşayacağı söylenemez. Risk, kullanılan ekipmanın çıkardığı ses düzeyine, çalışma süresine ve uygulanan koruyucu önlemlere göre değişir.
İşyerlerinde gürültü maruziyetinin değerlendirilmesinde ses düzeyi desibel (dB) cinsinden ölçülür.
ABD Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Enstitüsü (NIOSH),sekiz saatlik çalışma süresi için 85 dBA düzeyini önerilen mesleki maruziyet sınırı olarak kabul ediyor.
Bu düzeyde veya daha yüksek gürültüye sürekli maruz kalmak, zaman içerisinde işitme kaybı riskini artırabiliyor.
Üstelik ses seviyesi yükseldikçe güvenli kabul edilebilecek maruziyet süresi de kısalıyor.
Gürültü düzeyi | NIOSH önerisine göre günlük maruziyet süresi |
85 dBA | 8 saat |
88 dBA | 4 saat |
91 dBA | 2 saat |
94 dBA | 1 saat |
97 dBA | 30 dakika |
100 dBA | 15 dakika |
Bu değerler NIOSH'un sağlık temelli önerilerini gösteriyor. Türkiye'deki mevzuatta yer alan maruziyet eylem ve sınır değerleri ayrıca değerlendirilmelidir.
Gürültüye bağlı işitme kaybı çoğu zaman yavaş ilerlediği için çalışanlar başlangıçta sorunu fark etmeyebilir.
İlk belirtiler arasında özellikle kalabalık ortamlarda konuşmaları anlamakta zorlanmak bulunuyor.
Televizyonun veya telefonun sesini eskisinden daha fazla açma ihtiyacı, konuşulanları tekrar ettirme ve bazı sesleri ayırt etmekte güçlük çekme de işitme kaybının işaretleri olabilir.
Ayrıca kulak çınlaması, uğultu ve yüksek sesli çalışma sonrasında işitmenin geçici olarak azalmış gibi hissedilmesi görülebilir.
Bu belirtiler ortaya çıktığında kulak burun boğaz uzmanına başvurulması ve işitme testi yaptırılması önemlidir.
Evet. Gürültüye bağlı işitme kaybı, gerekli koşulların karşılanması ve işle nedensellik bağının belirlenmesi durumunda meslek hastalığı olarak kabul edilebilir.
Ancak bir çalışanın işitme kaybı yaşaması, rahatsızlığın doğrudan meslek hastalığı olarak tanınacağı anlamına gelmez.
Değerlendirme sırasında çalışanın mesleği, gürültülü ortamda geçirdiği süre, işyerindeki maruziyet düzeyi, sağlık geçmişi ve işitme testlerinin sonuçları incelenir.
Meslek hastalığına ilişkin tıbbi değerlendirme ile SGK tarafından yapılan hukuki ve idari değerlendirme birbirinden farklı süreçlerdir.
İşyerindeki gürültü maruziyeti nedeniyle işitme kaybı yaşayan çalışanların, koşulları sağlamaları hâlinde sosyal güvenlik mevzuatı kapsamında çeşitli hakları bulunabilir.
Meslek hastalığı nedeniyle çalışma gücünde kalıcı kayıp meydana gelmesi durumunda, SGK tarafından sürekli iş göremezlik geliri bağlanması gündeme gelebilir.
Ayrıca işverenin hukuki sorumluluğunun bulunduğu durumlarda maddi ve manevi tazminat talepleri de söz konusu olabilir.
Ancak her işitme kaybı vakasında otomatik olarak tazminat ödenmez. Hastalığın işle bağlantısı, kusur durumu, oluşan zarar ve diğer hukuki koşulların değerlendirilmesi gerekir.
Çalıştığı ortamda yüksek sese maruz kalan ve işitme sorunu yaşayan kişilerin öncelikle sağlık kuruluşuna başvurması gerekiyor.
Kulak burun boğaz muayenesi ve odyolojik testler sonucunda işitme kaybının niteliği araştırılabilir.
Meslek hastalığından şüphelenilmesi durumunda çalışan, gerekli değerlendirmelerin yapılabileceği yetkili sağlık kuruluşlarına yönlendirilebilir.
SGK'nın meslek hastalığına ilişkin değerlendirmesinde sağlık kurulu raporları, çalışma geçmişi ve maruziyet bilgileri dikkate alınır.
İş sağlığı ve güvenliği kapsamında işverenlerin çalışanları gürültünün zararlı etkilerinden korumaya yönelik önlemler alması gerekiyor.
Öncelikle işyerindeki gürültü risklerinin değerlendirilmesi ve gerektiğinde ölçüm yapılması önem taşıyor.
Yüksek ses çıkaran makinelerin uygun şekilde bakımlarının yapılması, daha sessiz ekipmanların tercih edilmesi ve gürültünün kaynağında azaltılması öncelikli koruma yöntemleri arasında bulunuyor.
Riskin yeterince azaltılamadığı durumlarda uygun kulak koruyucularının kullanılması ve çalışanların maruziyet sürelerinin düzenlenmesi gerekiyor.
Ayrıca gerekli durumlarda çalışanların işitme sağlık gözetiminin yapılması, olası sorunların erken tespit edilmesine yardımcı olabilir.
Gürültüye bağlı işitme kaybını önlemek için çalışma ortamındaki ses düzeyinin kontrol altında tutulması gerekiyor.
Çalışanların uygun kulak koruyucularını doğru kullanması, gürültülü alanlarda gereksiz süre geçirmemesi ve işyerindeki güvenlik talimatlarına uyması önemlidir.
Bununla birlikte yalnızca kulak tıkacı veya kulaklık kullanmak yeterli olmayabilir. İşveren tarafından gürültünün kaynağında azaltılması ve toplu koruma önlemlerinin uygulanması da gerekir.
Üretim ve sanayi sektöründe çalışmak isteyen adaylar için makine operatörü, üretim personeli, kalite kontrol elemanı, bakım teknisyeni ve fabrika işçisi gibi farklı pozisyonlar bulunuyor.
İş arayan adayların başvuru yapmadan önce çalışma ortamı, vardiya düzeni, iş güvenliği uygulamaları ve görev tanımı hakkında bilgi edinmesi önem taşıyor.
Üretim ve sanayi sektöründe kariyer hedefleyen adaylar,Eleman.net güncel iş ilanlarıüzerinden kendilerine uygun iş fırsatlarını inceleyebilir.
Siz de aklınızdaki soruları sorabilir, konuyla ilgili fikirlerinizi paylaşabilirsiniz.
Bu haber için yorum bulunmamaktadır.
eleman.net'te her gün yüzlerce yeni iş ilanı yayınlanıyor. Hayalindeki işe başlamak için özgeçmiş oluştur ve sana en uygun ilanlara başvur.
Hemen Özgeçmiş Oluştur