Genel Af Nedir? Genel Af Çıkacak mı?

“Genel af nedir?” sorusu, ceza hukuku ve yargı sistemiyle ilgilenen pek çok kişinin merak ettiği bir konu. Bir suç nedeniyle verilen cezaların veya devam eden davaların yok sayılması ya da ortadan kaldırılması gibi etkileri olan genel af, hukuk sisteminde ağır sonuçlar doğurur. Bu blog yazısında genel afın ne olduğu, neleri kapsadığı, kimlerin yararlanabileceği ve 2025’te “af çıkacak mı?” sorusuna dair güncel durumu ele alacağız.

Genel Af Nedir?

Genel af, Türk Ceza Kanunu’nun 65/1. maddesinde düzenlenen bir hukuki müessesedir.

Bu düzenleme, kamu davasının düşürülmesini, hükmolunan cezanın ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasını sağlar.

Yani genel af mevcut olduğunda, suç ve ceza hukuken yok sayılır: dava açılmamış gibi sayılır ya da açılmış dava düşürülür; kesinleşmiş mahkeme kararları silinir; infaz devam ediyorsa durdurulur.

Genel af, suçluyu korumaktan ziyade, devletin ceza sisteminde “belli toplumsal koşullarda yeniden başlangıç” olanağı tanıdığı istisnai bir araçtır.

Genel Af Neleri Kapsar?

Genel af yasası, çıkarıldığı zamanda düzenlemede belirtilen suçları kapsar. Yani “tüm suçlar” otomatik olarak af kapsamında olmaz; kapsam yasayla sınırlanır.

Af düzenlemesi, ceza soruşturması aşamasında ise takipsizlik kararına neden olur; kovuşturma aşamasındaysa kamu davası düşürülür; infaz aşamasında ise hükümlü tahliye edilir.

Adlî sicil kayıtları, genel affa tabi suçlar için silinir; tekerrür hükümleri uygulanmaz.

Bazı suçlar genel af kapsamında olmayabilir. Örneğin orman suçları gibi özel düzenlemelerde af kapsamı dışı bırakılır.

Genel Af Kimleri Kapsar?

Genel aftan yararlanacak kişiler, kanunda adı geçen suçlara ve hükümlülere yöneliktir. Yani yasa çıkarılırken kimlerin kapsama alınacağı belirlenir.

Genellikle ilk defa suç işlemiş, hafif ve orta nitelikte suçlardan hüküm giymiş kişiler daha önceki genel af düzenlemelerinde kapsamda olmuştur.

Ancak ağır suçlar, terör, cinsel suçlar, anayasal düzene karşı suçlar gibi kategori suçları çoğu zaman genel af kapsamı dışı tutulur.

Af Çıkacak mı? 2025’te Genel Af Beklentisi

Güncel olarak, 2025’te geniş çaplı bir genel af yasası çıkarılacağına dair resmi bir açıklama bulunmuyor.

10.Yargı Paketi ile getirilen infaz düzenlemeleri, teknik iyileştirmelerle cezaevlerindeki yükü hafifletmeyi amaçlıyor; ancak bu düzenleme, “genel af” niteliği taşımıyor.

11.Yargı Paketi gündemde olsa da, partilerin açıklamalarına göre infaz düzenlemesi ayrı bir başlıkta ele alınacak; doğrudan genel af kapsamı öngörülmediği beyan ediliyor.

Yani “af çıkacak mı?” sorusunun cevabı şu an için belirsiz. Hukuki süreçler, yasama takvimi ve politik irade bu konuda belirleyici olacak.