İşverenlerin Eylül Beklentileri Belli Oldu: İstihdam Beklentisi Güçlendi

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) eylül ayına ilişkin İktisadi Yönelim Anketi sonuçları iş dünyasının üretim, sipariş, istihdam ve yatırım beklentilerindeki değişimi ortaya koydu. Mevsimsellikten arındırılmış Reel Kesim Güven Endeksi (RKGE) eylülde 0,1 puan yükselerek 102,5 olurken, imalat sanayisi firmalarının gelecek 12 aya ilişkin yıllık ÜFE beklentisi yüzde 31'e geriledi.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının eylül ayına ilişkin İktisadi Yönelim İstatistikleri ve Reel Kesim Güven Endeksi sonuçları açıklandı.

İmalat sanayisinde faaliyet gösteren 1.982 iş yerinin ankete verdiği yanıtların ağırlıklandırılmasıyla oluşturulan sonuçlar, reel sektörün mevcut duruma ve önümüzdeki döneme ilişkin beklentilerinde farklı yönlerde hareketler yaşandığını gösterdi.

Reel Kesim Güven Endeksi Eylülde Kaç Oldu?

Mevsimsellikten arındırılmış Reel Kesim Güven Endeksi, eylül ayında bir önceki aya göre 0,1 puan artarak 102,5 seviyesine yükseldi.

Mevsimsellikten arındırılmamış Reel Kesim Güven Endeksi ise aynı dönemde 0,8 puan düşerek 102 seviyesinde gerçekleşti.

Reel Kesim Güven Endeksini Hangi Faktörler Yükseltti?

Eylül ayı sonuçlarına göre endeksi oluşturan alt göstergelerde farklı eğilimler görüldü.

Genel gidişat, mevcut toplam sipariş miktarı, gelecek üç aya ilişkin toplam istihdam ve son üç aydaki toplam sipariş miktarına yönelik değerlendirmeler Reel Kesim Güven Endeksi'ni yukarı yönlü etkiledi.

Buna karşılık;

• Gelecek üç aydaki ihracat sipariş miktarı,
• Mevcut mamul mal stoku,
• Sabit sermaye yatırım harcaması,
• Gelecek üç aydaki üretim hacmi

konusundaki değerlendirmeler endeks üzerinde aşağı yönlü etki oluşturdu.

Firmaların İstihdam Beklentisi Güçlendi

Eylül verilerinde istihdam tarafındaki beklentiler de dikkat çekti.

İmalat sanayisindeki firmaların gelecek üç aylık dönemde istihdamın artacağı yönündeki beklentileri bir önceki aya kıyasla güçlendi.

Buna karşılık gelecek 12 aylık döneme ilişkin sabit sermaye yatırım harcamalarında artış bekleyenlerin eğiliminin zayıfladığı görüldü.

Bu görünüm, firmaların kısa vadeli istihdam beklentileri ile daha uzun vadeli yatırım planlarının aynı yönde hareket etmediğini gösteriyor.

İç Piyasa Siparişlerinde Beklentiler Güçlendi

Siparişlere ilişkin değerlendirmelerde iç ve dış pazar arasında farklılaşma yaşandı.

Son üç aylık dönemde iç piyasa sipariş miktarında düşüş bildirenlerin ağırlıkta olduğu görünümün, artış bildirenlerin lehine döndüğü kaydedildi.

İhracat siparişlerinde ise bunun tersi bir hareket izlendi. İhracat siparişlerinde artış bildirenlerin ağırlıkta olduğu seyir, eylül ayında azalış bildirenler yönüne geçti.

Gelecek üç aya ilişkin beklentilerde de iç piyasa siparişlerinin artacağını öngörenlerin eğilimi güçlenirken, üretim hacmi ve ihracat siparişlerinde artış bekleyenlerin eğilimi zayıfladı.

Mevcut Siparişlerde Olumlu Değişim

Firmaların mevcut toplam sipariş miktarına ilişkin değerlendirmelerinde de değişiklik görüldü.

Toplam siparişlerin mevsim normallerinin altında bulunduğunu belirten firmaların ağırlığı bir önceki aya göre azaldı.

Buna karşılık mevcut mamul mal stoklarının mevsim normallerinin üzerinde olduğunu değerlendirenlerin ağırlığında artış kaydedildi.

ÜFE Beklentisi Yüzde 31'e Geriledi

Eylül verilerinin dikkat çeken başlıklarından biri de firmaların Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) beklentisi oldu.

Gelecek 12 aylık dönem sonuna ilişkin yıllık ÜFE beklentisi, bir önceki aya göre 0,2 puan azalarak yüzde 31'e geriledi.

Buna karşılık firmaların maliyet ve satış fiyatlarına ilişkin kısa vadeli beklentilerinde yukarı yönlü hareket görüldü.

Son üç ayda ortalama birim maliyetlerin arttığını bildirenler ile gelecek üç ayda maliyet artışı bekleyenlerin eğilimi güçlendi. Benzer şekilde gelecek üç aylık dönemde satış fiyatlarının yükseleceğini öngören firmaların ağırlığı da arttı.

Reel Kesim Güven Endeksi Ne Anlama Geliyor?

Reel Kesim Güven Endeksi, imalat sanayisinde faaliyet gösteren işletmelerin mevcut ekonomik koşullara ilişkin değerlendirmeleri ile yakın geleceğe yönelik beklentilerinin takip edilmesini sağlıyor. TCMB, İktisadi Yönelim İstatistiklerinin imalat sanayisinin kısa dönemli eğilimlerini yansıtacak göstergeler üretmek amacıyla hazırlandığını belirtiyor.

Genel olarak endeksin 100 seviyesinin üzerinde olması, ankete katılan reel sektör temsilcilerinin ekonomik faaliyetlere ilişkin değerlendirmelerinde iyimser görüşlerin daha ağırlıklı olduğuna işaret ederken; 100'ün altındaki değerler kötümser değerlendirmelerin daha fazla olduğunu gösteriyor.

Eylül ayında mevsimsellikten arındırılmış endeksin 102,5 seviyesinde gerçekleşmesi, reel sektör güveninin eşik değerin üzerinde kalmaya devam ettiğini ortaya koydu.

İş Dünyasında Eylül Ayında Hangi Göstergeler Öne Çıktı?

Eylül 2026 sonuçlarında reel sektör güvenindeki aylık değişim sınırlı kaldı. Buna karşın alt göstergeler incelendiğinde istihdam ve iç piyasa siparişlerine yönelik beklentilerde güçlenme, ihracat siparişleri ve yatırım harcamalarına ilişkin bazı göstergelerde ise zayıflama dikkat çekti.

Firmaların gelecek 12 aya ilişkin yıllık ÜFE beklentisinin yüzde 31'e gerilemesi de ayın öne çıkan göstergelerinden biri oldu. Kısa vadede maliyet ve satış fiyatlarında artış bekleyenlerin eğiliminin güçlenmesi ise işletmelerin fiyatlama ve maliyet beklentilerinin yakından izlenmeye devam edeceğini gösteriyor.