Vergide Yeni Dönem: KURGAN Sistemi Nedir, Ne Demek?

Vergi Denetim Kurulu, sahte fatura ve yanıltıcı belge düzenleme ile mücadelede yeni bir dijital dönemi başlattı. “KURGAN Sistemi” adı verilen bu yeni denetim modeli, mükelleflerin tedarik zincirindeki tüm işlemlerini analiz ederek riskli faaliyetleri otomatik olarak tespit ediyor.
Peki, KURGAN sistemi nedir, ne işe yarar, ne anlama gelir? Bu sistem vergi dünyasında neden bu kadar konuşuluyor?

KURGAN Sistemi Nedir?

Vergi Denetim Kurulu, sahte fatura ve yanıltıcı belge düzenleme ile mücadelede dijital dönüşüm adımlarına bir yenisini ekledi. Yeni geliştirilen KURGAN (Kuruluş Gözetimli Analiz Sistemi), risk odaklı denetim modelinin merkezine yerleşti. Bu sistem, mükelleflerin tedarik zinciri işlemlerini detaylı biçimde analiz ederek riskli hareketleri otomatik olarak tespit ediyor.

Kamuoyunda “Sahte Fatura Mezarlığı” olarak da bilinen KURGAN, Türkiye’de vergi denetiminde analitik çağın başlangıcı olarak değerlendiriliyor.

Gelir Vergisi Hesaplama Aracı Eleman.net’te!

KURGAN Sistemi Ne İşe Yarar?

KURGAN (Kuruluş Gözetimli Analiz Sistemi), Vergi Denetim Kurulu tarafından geliştirilen gelişmiş bir veri analiz ve risk tespit sistemidir. Bu sistemin temel amacı, sahte fatura düzenleme veya kullanma gibi vergi kaçakçılığına yönelik işlemleri erken aşamada tespit etmektir.

KURGAN, mükelleflerin tedarik zincirinde gerçekleştirdiği tüm mali işlemleri ilişkisel veri analizi yöntemiyle inceler. Sistem, alış-satış kayıtlarından sevkiyat bilgilerine, banka ödemelerinden e-imza zamanlamalarına kadar çok sayıda veriyi değerlendirir.

Bu analiz sonucunda her mükellef için bir “risk puanı” oluşturulur. Risk puanı yüksek çıkan işletmeler, vergi müfettişlerince detaylı incelemeye alınır.

Kısaca KURGAN Sistemi;

• Sahte veya yanıltıcı belge düzenleyenleri tespit eder,
• Riskli ticari işlemleri belirler,
• Vergi denetim süreçlerini dijitalleştirir,
• Devlete vergi kaybını önleme, mükelleflere ise şeffaf ticaret ortamı sağlama amacı taşır.

Yeni Kurulan Şirketlerin Sorumlu Olduğu Vergiler ve Beyanlar

KURGAN Sistemine Takılmanın Sonuçları: Ağır İdari ve Cezai Yaptırımlar

KURGAN sistemine yakalanan mükellefler için idari ve cezai yaptırımlar oldukça ciddi boyutlarda. Vergi Denetim Kurulu tarafından yapılan incelemelerde sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge kullanımı tespit edilirse, aşağıdaki yaptırımlar uygulanabiliyor:

• İndirim konusu yapılan KDV reddediliyor ve zıyaa uğratılan vergi için 3 kat vergi ziyaı cezası kesiliyor.
• Mal veya hizmetin gerçekte alınmadığı tespit edilirse, ilgili faturalar muhasebe kayıtlarından çıkarılıyor.
• Gelir, kurumlar ve geçici vergi zıyaına ilişkin ek cezalar uygulanıyor.
• Duruma göre 3 yıldan 8 yıla kadar hapis cezası söz konusu olabiliyor.
• Vergi müfettişleri gerekli görürse teminat talebinde bulunabiliyor.
• Bankalar ve müşteriler nezdinde itibar kaybı yaşanıyor.
• KDV iade talepleri, yalnızca denetim sonuçlarına göre değerlendiriliyor.

Yılsonu Ödenmesi Gereken Vergiler

Bu yaptırımlar, sahte belgeyi bilerek kullanan mükellefler için geçerli. Ancak ihmal veya dikkatsizlik sonucu dahil olunan işlemler dahi denetim riski doğurabiliyor.

KURGAN Sisteminde Dikkate Alınan 13 Kritik Risk Kriteri

Vergi Denetim Kurulu’nun 18 Nisan 2025 tarihli genelgesine göre, KURGAN analizlerinde 13 temel kriter kullanılıyor. Bu kriterler, bir mükellefin sahte belge kullanma risk puanını belirliyor:

1. Belge düzenleyene ilişkin Vergi Tekniği Raporlarında “bilerek kullanım” tespiti,
2. Sahte belge tutarının giderler içindeki oranı,
3. Mal veya hizmetin faaliyet konusu ile uyumu,
4. Mükellefin belge düzenleyenle ilişkili kişi olup olmaması,
5. Kârlılık, vergi uyumu ve sektör ortalamaları,
6. Birden fazla sahte belge düzenleyenden alım yapılması,
7. İrsaliye ve sevkiyat belgelerinin doğruluğu,
8. Depolama kapasitesi ile belge miktarının uyumu,
9. Ödeme kanıtlarının gerçekliği (çek, DBS, banka kaydı vb.),
10. Önceki yoklama veya denetim sonuçları,
11. Geçmişteki vergi raporlarında kast unsuru,
12. Ortak veya yöneticilerin geçmiş sahte belge ilişkileri,
13. Belge tarihleri ile e-imza tarihleri arasındaki uyum.

Bu göstergelerden herhangi birinde zayıf görünmek, KURGAN sistemi tarafından “riskli mükellef” olarak işaretlenme olasılığını artırıyor.

Vergi Levhası Nasıl Alınır?

KURGAN Sistemine Yakalanmamak İçin Ne Yapılmalı?

KURGAN sistemi, yalnızca mükellefin değil; onun tedarikçilerinin de vergi uyumunu analiz ediyor. Bu nedenle şirketlerin, tüm iş süreçlerinde şeffaflık ve belge bütünlüğü sağlaması büyük önem taşıyor.

Uzmanların önerileri:

• Tedarikçi seçiminde vergi uyumu yüksek firmaları tercih edin.
• Sevkiyat, irsaliye ve teslim belgelerini eksiksiz arşivleyin.
• Muhasebe kayıtlarını düzenli olarak bağımsız denetimden geçirin.
• Herhangi bir inceleme durumunda süreci profesyonel vergi danışmanlarıyla yönetin.
• Ödeme belgelerini (dekont, DBS, çek kayıtları) düzenli saklayın.

Vergi Teşvikleri Nelerdir?

KURGAN ile Vergi Denetiminde Yeni Dönem Başladı

KURGAN, vergi incelemelerini yalnızca belge bazında değil; ilişkisel veri analitiği ve yapay zekâ destekli risk modellemesi ile değerlendiriyor. Bu sayede sahte fatura zincirleri, para hareketleri ve ilişkili kişi işlemleri daha erken tespit edilebiliyor.

Artık işletmelerin, sadece kendi muhasebe süreçlerinde değil; tüm tedarik ve finans zincirinde yasal uyum sağlaması gerekiyor.