Yerli Yapay Zeka Kumru Nedir, Nasıl Çalışır?

Yapay zekâ devrimi tüm dünyayı etkisi altına alırken, Türkiye de bu yarışta geri kalmadı. Türk mühendisler tarafından geliştirilen yerli yapay zekâ modeli Kumru, ilk tanıtıldığı günden itibaren büyük yankı uyandırdı. Peki, Kumru nedir, nasıl çalışır ve ChatGPT’ye rakip olabilir mi? İşte tüm detaylar...

Kumru Nedir?

Kumru, Türk teknoloji girişimi VNGRS tarafından geliştirilen yerli bir yapay zekâ dil modelidir. Modelin temeli, Meta’nın LLaMA-3 mimarisine dayanıyor.
Ancak Kumru’yu farklı kılan en önemli özellik, ana dilinin Türkçe olması ve Türkçe veriyle eğitilmiş olmasıdır.

Bu sayede Kumru, Türkçe anlama ve üretme konusunda yabancı modellere göre çok daha isabetli sonuçlar verebiliyor.
Üstelik yalnızca 16 GB VRAM’e sahip bilgisayarlarda bile çalışabiliyor. Bu da onu uygun maliyetli, kurum içi (on-premise) kullanımlar için ideal hale getiriyor.

Kumru’yu Kim Geliştirdi?

Kumru, Türkiye merkezli teknoloji girişimi VNGRS tarafından geliştirildi.
Şirketin amacı, Türkçe’yi doğal dili olarak anlayan ve büyük teknoloji yatırımları gerektirmeyen bir yapay zekâ çözümü üretmekti.

VNGRS ekibi, modeli tanıttıktan sonra sosyal medya üzerinden gelen yoğun ilgiden dolayı teşekkür ederek, Kumru’nun B2C (Business to Customer) değil, kurum içi kullanım odaklı (B2B) bir model olduğunu açıkladı.

Neden Yerli Bir Yapay Zekâ Modeline İhtiyaç Var?

Türkiye’de özellikle finans, savunma, enerji ve kamu kurumları gibi sektörlerde veri güvenliği oldukça önemlidir.
Bu kurumlar, ChatGPT gibi yabancı tabanlı yapay zekâları kullanırken gizlilik ve mevzuat sorunları yaşayabiliyor.

Kumru ise tamamen yerli altyapı üzerinde çalıştığı için, veri güvenliği açısından risk oluşturmuyor.
Ayrıca büyük donanım yatırımları gerektirmeden şirket içi bilgisayarlarda bile çalışabiliyor.

Bu da onu Türkiye’deki regülasyonlara uygun, ekonomik ve erişilebilir bir yapay zekâ alternatifi haline getiriyor.

Kumru Nasıl Çalışır?

Kumru, LLaMA-3 tabanlı derin öğrenme mimarisiyle geliştirilmiş bir dil modeli (LLM)’dir.
Model, 7,4 milyar parametreye sahiptir ve devasa miktarda Türkçe veriyle eğitilmiştir.

Kumru’nun eğitildiği veriler arasında şunlar bulunur:

• Türkçe web metinleri
• Wikipedia içerikleri
• Haber metinleri
• %5 oranında İngilizce ve kod verileri

Bu sayede Kumru hem Türkçe hem de teknik içerikleri anlayabilmektedir.

Kumru Neden Bazen Hatalı Bilgiler Verebiliyor?

Yapay zekâ modellerinde sıkça karşılaşılan bir sorun olan halüsinasyon (yanlış bilgi üretimi), Kumru’da da zaman zaman görülebiliyor.
Bunun sebebi, Kumru’nun henüz pekiştirmeli öğrenme (reinforcement learning) aşamasından geçmemiş olmasıdır.

OpenAI’ın ilk sürümleri (örneğin davinci-001) de bu aşamadan geçmeden önce benzer hatalar yapıyordu.
VNGRS, ilerleyen sürümlerde bu eksikliği gidermeyi ve Kumru’yu daha kararlı hale getirmeyi planlıyor.

Kumru Matematikte Neden Zayıf?

Dil modelleri, kelime temelli çalıştıkları için doğrudan matematiksel hesaplama yapamazlar.
Kumru da istatistiksel olarak kelimeler arasındaki ilişkileri öğrenir; bu nedenle doğrudan işlem kabiliyetine sahip değildir.

Ancak geliştirici ekip, ileride eklenecek pekiştirmeli öğrenme adımlarıyla Kumru’nun matematiksel işlemlerde çok daha başarılı olacağını ifade ediyor.

Kumru’nun Güçlü ve Zayıf Yönleri

Kumru’nun Geleceği Nasıl Olacak?

VNGRS ekibi, Kumru’nun geleceğine dair umut verici açıklamalarda bulundu.
Şirket, multimodal (metin + görsel) özelliklere sahip daha gelişmiş modeller geliştirmeyi ve Kumru’nun 7 milyarlık versiyonunu açık kaynak olarak paylaşmayı planlıyor.

Bu da Türkiye’nin, açık kaynak yapay zekâ ekosisteminde daha görünür hale gelmesini sağlayabilir.

Sonuç: Kumru Türkiye’nin Yapay Zeka Hamlesi

Kumru, Türkiye’nin kendi dilinde çalışan ilk büyük yerli yapay zekâ modelidir.
Veri güvenliğine önem veren kurumlar için ChatGPT’ye güçlü bir alternatif sunmaktadır.

Türk mühendislerin imzasını taşıyan bu proje, yerli teknolojilerin dünya sahnesinde rekabet edebileceğinin en somut göstergelerinden biri olmuştur.