Deneme süresinde işten ayrılan çalışanların en çok merak ettiği konuların başında maaş ve sigorta hakları geliyor. İşe başladıktan birkaç gün sonra istifa eden veya işveren tarafından işten çıkarılan kişiler, çalıştıkları günlerin ücretini alıp alamayacaklarını araştırıyor. Peki, deneme süresinde işten ayrılınca maaş alınır mı? 1 hafta çalışan işçi ücret alabilir mi? Deneme süresinde ihbar tazminatı ödenir mi? İşte 2026 yılı itibarıyla deneme süresinde çalışanların yasal hakları...
Bu da ilginizi çekebilir: Deneme Süresinde İşten Çıkarılma ve Tazminat Hakkı

Yeni bir işe başlayan çalışanlar için iş sözleşmelerinde deneme süresi belirlenebiliyor. Bu süre içerisinde hem işveren hem de çalışan, iş ilişkisinin beklentilerine uygun olup olmadığını değerlendirebiliyor.
Ancak bazı çalışanlar, işe başladıktan kısa süre sonra çalışma koşullarının kendilerine uygun olmadığını düşünerek işten ayrılmak isteyebiliyor. Benzer şekilde işverenler de deneme süresi içerisinde iş sözleşmesini sona erdirebiliyor.
Bu durumda en çok merak edilen konu, çalışılan günlerin ücretinin ödenip ödenmeyeceği oluyor.
Evet, deneme süresinde işten ayrılan işçi çalıştığı günlerin ücretini alma hakkına sahiptir. İşçinin kendi isteğiyle istifa etmesi veya işveren tarafından işten çıkarılması bu hakkı ortadan kaldırmaz.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 15. maddesine göre deneme süresi içerisinde taraflar, iş sözleşmesini bildirim süresine gerek olmadan ve tazminatsız olarak feshedebilir. Ancak işçinin çalıştığı günlere ilişkin ücret ve diğer hakları saklıdır.
Bu nedenle deneme süresinde 3 gün, 1 hafta veya 1 ay çalışan bir işçinin ücretinin ödenmemesi hukuka aykırıdır.
Örneğin, bir çalışan işe başladıktan 10 gün sonra işten ayrılırsa işverenin bu 10 günlük çalışma karşılığındaki ücreti ödemesi gerekir.
Deneme süresi, işçi ve işverenin iş ilişkisinin uygunluğunu değerlendirebilmesi amacıyla iş sözleşmesinde kararlaştırılan süredir.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 15. maddesine göre:
Deneme süresi en fazla 2 ay olabilir.
Toplu iş sözleşmeleriyle bu süre 4 aya kadar uzatılabilir.
Deneme süresi iş sözleşmesinde kararlaştırılmış olmalıdır.
Deneme süresi içerisinde taraflar, ihbar süresini beklemeden iş sözleşmesini sona erdirebilir.
Çalışanın ücret ve diğer yasal hakları korunur.
Deneme süresi, işçinin ücretsiz çalıştırılabileceği bir dönem değildir. Çalışanlar bu süre içerisinde de iş mevzuatından doğan haklara sahiptir.
İşe başladıktan yalnızca bir hafta sonra işten ayrılan çalışan da ücret almaya hak kazanır.
İş Kanunu'na göre işveren, işçinin fiilen çalıştığı günlerin karşılığını ödemekle yükümlüdür.
Örneğin, aylık net maaşı 30.000 TL olan bir çalışanın 10 günlük ücretini basitleştirilmiş bir hesaplamayla değerlendirelim.
| Çalışma Süresi | Örnek Ücret |
|---|---|
| 1 gün | 1.000 TL |
| 5 gün | 5.000 TL |
| 7 gün | 7.000 TL |
| 10 gün | 10.000 TL |
| 15 gün | 15.000 TL |
Bu tablo, aylık 30.000 TL net ücretin 30 güne bölünmesiyle hazırlanmış örnek bir hesaplamadır. Gerçek ücret hesabında çalışma ve dinlenme günleri, ücretin niteliği, bordro kesintileri ve diğer hak edişler dikkate alınır.
Dolayısıyla işverenin "Deneme süresinde ayrıldığın için maaş alamazsın" şeklindeki bir açıklaması yasal dayanağa sahip değildir.
Evet. İşçi yalnızca bir gün çalışmış olsa bile bu çalışmanın karşılığı olan ücreti alma hakkına sahiptir.
İşverenin deneme süresini gerekçe göstererek ücret ödememesi mümkün değildir.
İş sözleşmesinin kısa sürede sona ermesi, çalışanın ücret hakkını ortadan kaldırmaz.
İş sözleşmesinde geçerli bir deneme süresi kararlaştırılmışsa işçi, bu süre içerisinde ihbar süresini beklemeden işten ayrılabilir.
Bu durumda kural olarak işçinin ihbar tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmaz.
Aynı şekilde işveren de deneme süresi içerisinde iş sözleşmesini sona erdirdiğinde ihbar tazminatı ödemek zorunda değildir.
Ancak burada önemli bir ayrıntı bulunuyor: İş sözleşmesinde deneme süresi kararlaştırılmamışsa yalnızca işe yeni başlanmış olması, iş sözleşmesinin ihbarsız sona erdirilebileceği anlamına gelmez.
Bu nedenle çalışanların iş sözleşmelerinde deneme süresine ilişkin hüküm bulunup bulunmadığını kontrol etmeleri gerekir.
Deneme süresi içerisinde işveren tarafından işten çıkarılan çalışanlar da ücret ve tazminat haklarını merak ediyor.
Geçerli bir deneme süresi içerisinde gerçekleştirilen olağan fesihlerde işverenin ihbar tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmaz.
Kıdem tazminatı bakımından ise genel olarak aynı işverene bağlı en az bir yıllık çalışma şartı arandığından, yeni işe başlayan çalışanlar bu şartı karşılamaz.
Ancak deneme süresinde yapılan fesihler de hukuka uygun olmalıdır. Ayrımcılık yasağının ihlal edilmesi veya başka bir hukuka aykırılık bulunması halinde somut olayın koşullarına göre farklı hak ve talepler gündeme gelebilir.
Evet. Deneme süresinde çalışan işçinin sigortasının yapılması zorunludur.
İşverenlerin, deneme süresini gerekçe göstererek çalışanları sigortasız çalıştırması yasal değildir.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında, 4/a statüsünde çalışan işçiler için işe giriş bildirgesinin kural olarak işe başlamadan en az bir gün önce verilmesi gerekir. Kanunda belirli iş ve sektörler için istisnalar bulunmaktadır.
Bu nedenle işverenin "İlk iki ay deneme süresi, sonra sigortanı başlatacağız" şeklindeki uygulaması hukuka aykırıdır.
Çalışanlar sigorta girişlerini e-Devlet üzerinden SGK hizmet ve tescil kayıtlarından kontrol edebilir.
İş Kanunu'nda deneme süresindeki fesih için her durumda istifa dilekçesi verilmesini zorunlu kılan özel bir düzenleme bulunmuyor.
Ancak işten ayrılma kararının yazılı olarak bildirilmesi, ileride yaşanabilecek anlaşmazlıkların önlenmesi açısından faydalı olabilir.
Örneğin çalışan, işverene şu şekilde bir bildirim yapabilir:
"İş sözleşmemde kararlaştırılan deneme süresi içerisinde, kendi isteğimle iş ilişkimi sona erdirmek istiyorum. Çalışmış olduğum günlere ait ücret ve diğer yasal haklarımın tarafıma ödenmesini rica ederim."
Bu tür bir bildirim, işten ayrılma tarihinin ve talebin kayıt altına alınmasına yardımcı olur.
Deneme süresinde işten ayrılan veya çıkarılan çalışanların bazı temel hakları devam eder.
| İşçi Hakkı | Deneme Süresindeki Durum |
|---|---|
| Çalışılan günlerin maaşı | Ödenmesi zorunlu |
| SGK sigortası | Zorunlu |
| Fazla mesai ücreti | Hak edilmişse ödenir |
| Hafta tatili ücreti | Şartları oluşmuşsa ödenir |
| Ulusal bayram ve genel tatil ücreti | Hak edilmişse ödenir |
| İhbar tazminatı | Geçerli deneme süresindeki olağan fesihte ödenmez |
| Kıdem tazminatı | Genel bir yıllık kıdem şartı sağlanmadığında ödenmez |
| Kullanılmayan yıllık izin ücreti | Yıllık izin hakkı doğmuşsa ödenir |
Deneme süresi içerisinde çalışanların iş sözleşmesinden ve kanundan doğan ücret hakları korunur.
İşverenin deneme süresinde çalışılan günlerin ücretini ödememesi durumunda çalışanların başvurabileceği hukuki yollar bulunuyor.
Öncelikle işverenden ücretin ödenmesi yazılı olarak talep edilebilir.
Ücretin ödenmemesi halinde çalışanlar ALO 170 üzerinden bilgi alabilir ve ilgili şikâyet kanallarına başvurabilir.
İşçilik alacaklarına ilişkin uyuşmazlıklarda ise dava açılmadan önce, kanuni istisnalar saklı kalmak üzere, zorunlu arabuluculuk sürecine başvurulması gerekir.
Arabuluculuk sürecinde anlaşma sağlanamaması halinde iş mahkemesinde alacak davası açılması mümkündür.
Deneme süresinde işten ayrılan çalışanların işsizlik maaşı alıp alamayacağı, iş sözleşmesinin sona erme nedenine ve sigortalılık koşullarına bağlıdır.
İşsizlik ödeneği için genel olarak:
Kendi istek ve kusuru dışında işsiz kalmak,
İşten ayrılmadan önceki son 120 gün hizmet akdine tabi olmak,
Son üç yıl içerisinde en az 600 gün işsizlik sigortası primi ödemiş olmak,
İşten ayrıldıktan sonraki 30 gün içerisinde İŞKUR'a başvurmak
gibi şartlar aranır.
Bu nedenle deneme süresinde kendi isteğiyle istifa eden bir çalışan, kural olarak işsizlik ödeneğinden yararlanamaz.
İşveren tarafından işten çıkarılan çalışanlarda ise fesih nedeni ve diğer yasal şartlar birlikte değerlendirilir. Deneme süresinde işten çıkarılmış olmak tek başına işsizlik ödeneği hakkı kazandırmaz.
Deneme süresinde işten ayrılmak, çalışanın adli siciline işlenen bir durum değildir.
Ancak işten ayrılış işlemleri SGK kayıtlarına yansır. İşveren, işten ayrılış nedenine uygun kodla SGK bildirimini gerçekleştirir.
Bu nedenle deneme süresinde işten ayrılmak, çalışanın gelecekte başka bir işte çalışmasına hukuken engel oluşturmaz.
Kısa süreli iş deneyimleri, iş görüşmelerinde adaylara sorulabilir. Ancak deneme süresinde işten ayrılmış olmak tek başına olumsuz değerlendirilmesi gereken bir durum değildir.
Önemli olan, işten ayrılma nedenini profesyonel ve anlaşılır şekilde açıklayabilmektir.
Örneğin iş görüşmesinde şu ifadeyi kullanabilirsiniz:
"İşe başladıktan sonra pozisyonun görev tanımı ve çalışma koşullarının uzun vadeli kariyer hedeflerimle örtüşmediğini fark ettim. Bu nedenle deneme süresi içerisinde iş ilişkimi sonlandırarak yetkinliklerime daha uygun fırsatları değerlendirmeye karar verdim."
Yeni bir iş arıyorsanız Eleman.net güncel iş ilanları üzerinden farklı sektörlerdeki açık pozisyonları inceleyebilirsiniz.
Evet. Deneme süresinde yalnızca 3 gün çalışmış olsanız bile çalışmanızın karşılığı olan ücreti alma hakkınız bulunur.
Geçerli deneme süresi içerisinde ihbar süresine uymadan ayrılmak nedeniyle ihbar tazminatı kesilemez. Ancak yasal kesintiler ve varsa diğer hukuki yükümlülükler ayrıca değerlendirilir.
Hayır. İşveren, deneme süresinde çalışan işçinin hak ettiği ücretini ödemek zorundadır.
İş sözleşmesinde geçerli bir deneme süresi bulunuyorsa bu süre içerisinde ihbar süresini beklemeden işten ayrılabilirsiniz.
Evet. İşveren tarafından işten çıkarılsanız bile çalıştığınız günlere ilişkin ücretinizin ödenmesi gerekir.
Deneme süresi, sigortasız çalıştırma hakkı vermez. İşverenin sigorta bildirim yükümlülüğünü yerine getirmemesi halinde idari yaptırımlar ve diğer hukuki sonuçlar gündeme gelebilir.
Bireysel iş sözleşmelerinde deneme süresi en fazla 2 ay olarak kararlaştırılabilir. Toplu iş sözleşmeleriyle bu süre 4 aya kadar uzatılabilir.
Sonuç olarak deneme süresinde işten ayrılan çalışanların maaş hakkı devam eder. İşçinin kendi isteğiyle ayrılması veya işveren tarafından işten çıkarılması, çalıştığı günlerin ücretinin ödenmesine engel değildir. Deneme süresi boyunca sigorta ve diğer yasal çalışma hakları da geçerliliğini korur.
Siz de aklınızdaki soruları sorabilir, konuyla ilgili fikirlerinizi paylaşabilirsiniz.
Bu haber için yorum bulunmamaktadır.
eleman.net'te her gün yüzlerce yeni iş ilanı yayınlanıyor. Hayalindeki işe başlamak için özgeçmiş oluştur ve sana en uygun ilanlara başvur.
Hemen Özgeçmiş Oluştur