TÜİK Verileri Ortaya Koydu: Üniversite Mezunlarının Beşte Biri İş Bulamıyor

Üniversite mezunlarının istihdam durumu, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayımlanan Yükseköğretim İstihdam Göstergeleri ile yeniden gündeme geldi. Verilere göre, 2015-2024 yılları arasında lisans mezunu olan gençlerin en az yüzde 20'si 2025 yılı itibarıyla kayıtlı bir işte çalışmıyor. Araştırma, iş bulan mezunların önemli bir bölümünün ise eğitim aldığı alanın dışında çalışmak zorunda kaldığını ortaya koydu.

Üniversite Mezunlarının En Az Yüzde 20'si İşsiz

TÜİK'in Yükseköğretim İstihdam Göstergeleri verilerine göre, üniversite diploması tek başına istihdam garantisi sunmuyor. 2015-2024 döneminde lisans eğitimini tamamlayan gençlerin en az beşte biri, 2025 yılı itibarıyla kayıtlı bir işte yer almıyor.

Veriler, mezuniyet sonrası istihdam oranlarının bölümlere göre önemli farklılıklar gösterdiğini de ortaya koyuyor.

En Yüksek İstihdam Sağlık ve Mühendislik Alanlarında

TÜİK verilerine göre istihdam oranının yüzde 80'in üzerinde olduğu iki ana alan bulunuyor:

• Sağlık ve refah
• Mühendislik, imalat ve inşaat

Bu alanların dışında kalan birçok bölümde mezunların iş bulma oranı daha düşük seviyelerde seyrediyor.

Sosyal Bilimler ve Sanat Mezunları Daha Fazla Zorlanıyor

Verilere göre;

• Eğitim fakültesi mezunlarının yaklaşık yüzde 25'i kayıtlı bir işte çalışmıyor.
• Sosyal bilimler, gazetecilik ve enformasyon mezunlarının yüzde 31,3'ü istihdam edilemiyor.
• Sanat ve beşeri bilimler mezunlarında istihdam oranı yüzde 60,86 seviyesinde kalıyor.

Bu oranlar, özellikle sosyal bilimler ve sanat alanlarından mezun olan gençlerin iş gücü piyasasında daha fazla zorluk yaşadığını gösteriyor.

Kadın Mezunlarda İstihdam Oranı Daha Düşük

Araştırma, kadın mezunlar açısından da dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu.

Sanat ve beşeri bilimler alanından mezun kadınların istihdam oranı yüzde 52,61 olarak hesaplandı. Başka bir ifadeyle, bu alandaki kadın mezunların yaklaşık yarısı kayıtlı bir işte çalışmıyor.

Üniversite Mezunları İlk İşini Bulmak İçin Aylarca Bekliyor

TÜİK verilerine göre mezuniyet sonrası ilk işe yerleşme süresi de oldukça uzun.

Ortalama ilk işe giriş süreleri şöyle:

• Sağlık ve refah: 9 ay
• Mühendislik, imalat ve inşaat: 11,58 ay
• Tarım, ormancılık ve veterinerlik: 15,24 ay
• Sanat ve beşeri bilimler: 15,95 ay
• Sosyal bilimler, gazetecilik ve enformasyon: 17,71 ay
• İş, yönetim ve hukuk: 18,32 ay

Veriler, sağlık alanı dışında birçok bölümde mezunların iş bulabilmek için bir yılı aşan süreler bekleyebildiğini gösteriyor.

Mezunların Büyük Bölümü Kendi Alanında Çalışamıyor

Araştırmanın dikkat çeken bir diğer sonucu ise alan dışı istihdam oldu.

İş bulan üniversite mezunlarının önemli bir kısmı, eğitimini aldığı meslek yerine farklı sektörlerde çalışıyor.

Verilere göre;

• Tıp mezunlarının yaklaşık beşte biri kendi alanı dışında çalışıyor.
• Mühendislik, imalat ve inşaat mezunlarının yaklaşık üçte biri farklı alanlarda istihdam ediliyor.
• Sosyal bilimler, gazetecilik ve enformasyon mezunlarının yüzde 80'i eğitim aldığı alan dışında çalışıyor.
• Doğa bilimleri, matematik ve istatistik mezunlarının ise yüzde 60'ı alanı dışında işlerde görev yapıyor.

Uzmanlardan Uyarı: Nitelikli İş Gücü Kaybı Yaşanıyor

Uzmanlar, mezunların kendi eğitim alanlarında istihdam edilememesinin yalnızca bireysel kariyer planlarını değil, ülkenin nitelikli iş gücü potansiyelini de olumsuz etkilediğini belirtiyor.

Alan dışı istihdamın artmasının, yükseköğretime yapılan kamusal yatırımın verimliliğini düşürdüğü ve gençlerin mesleki gelişimini sınırlandırdığı ifade ediliyor