Kısa Vadeli Sigorta Kolları

Çalışma hayatınızda beklenmedik durumlarla karşılaşabilirsiniz. İş gereği veya farklı şekilde yaşanabilecek ani risklere karşı haklarınızı ancak kısa vadeli sigorta ile koruma altına alabilirsiniz. Kısa vadeli sigorta, çalışan kişiyi iş görememe durumunda güvence altına alan bir tür koruma sistemidir.

Peki, kısa vadeli sigorta sistemi nedir, kimler hangi durumlarda faydalanabilir? Genel olarak kısa vadeli sigorta kolları kapsamı hakkında bilmeniz gereken prim oranlarını, kimlerin faydalanabileceğini ve 2025 verilerine ait bilgileri bu yazıda bulabilirsiniz.

Kısa Vadeli Sigorta Primi Nedir?

Çalışanların hastalık durumlarına karşı korunması amacıyla yatırılan kısa vadeli sigorta primi, yetkili kişilerce SGK’ya ödenen bir sigorta ücretidir. Bu primler, uzun vadeli sigorta kollarından farklı olarak, çalışan kişilerin kısa vadede karşılaşabileceği riskleri hedef alır.

Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından geliştirilen bu sistem, hem bir işverene bağlı çalışanlara (4a) hem de bağımsız çalışanlara (4/b) uygulanır. Her iki alanda da primlerin yatırılması yasal bir yükümlülüktür.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, çalışanların başına gelebilecek ani hastalıklarda maddi güvence sunmak amacıyla hazırlanmıştır. İşverenin ve kişinin kendisinin ödemekle yükümlü olduğu sigorta primi, her ay ek olarak hesaplanarak ödenir. İş kazası, meslek hastalığı, farklı hastalık veya analık durumlarında çalışana finansman kaynağı oluşturur.

Kısa Vadeli Sigorta Kolları Nedir?

Uzun vadeli sigorta kolları emeklilik sürecini güvence altına alırken, kısa vadeli sigorta kolları daha çok günlük hayatın içinde yaşanabilecek risklere karşı koruma sağlar. Siz de kısa vade sigorta sistemi ile işinizi yaparken oluşabilecek bir kazada ya da hastalık durumunda ekonomik olarak desteklenebilir veya çalışanlarınızı destekleyebilirsiniz.

Genel olarak kısa vadeli sigorta kolları, nitelikleri açısından mesleki ve sosyal olmak üzere ikiye ayrılır. Mesleki riskler, iş kazaları ile meslek hastalıklarını kapsarken sosyal riskler hastalık ve analık durumlarını kapsar.

Kısa Vadeli Sigorta Kolları Neleri Kapsar?

Kısa vadeli sigorta, çalışanın iş hayatında karşılaşabileceği beklenmedik durumlarda gelir kaybını önlemeyi amaçlar. Bu sigorta kolları hem çalışanların hem de işverenlerin sosyal güvenlik sistemine dahil olarak güven içinde çalışmasını hedefler. Sosyal sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası kanununa göre “Kısa Vadeli Sigorta” kollarının kapsamları şöyle:

• İş Kazası Sigortası: Çalışanın mesai saatleri içindeyken işini yaptığı sırada yaşadığı kazaları kapsar. İş kazası sigorta kolu özellikle tedavi giderleri, geçici iş göremezlik ödeneği ve sürekli iş göremezlik ödemelerini karşılar.
• Meslek Hastalığı Sigortası: Çalışanın yaptığı işin niteliği nedeniyle zamanla ortaya çıkan hastalıkları içerir. Uzun süreli sağlık sorunlarında da kişiye gelir desteği sunar.
• Hastalık Sigortası:Çalışanın iş dışında geçirdiği hastalık durumlarını kapsar. Belirli şartlar sağlandığında geçici iş göremezlik ödeneği almasını sağlar.
• Analık (Doğum) Sigortası:Kadın çalışanların doğum öncesi ve sonrası dönemlerinde gelir kaybı yaşamamaları için destek sağlar. Bu kapsamda doğum izni süresince geçici iş göremezlik ödeneği ödenir.

Kısa Vadeli Sigorta Kolları Primi Ne Kadar?

Kısa vadeli sigorta kolları primi oranı, iş yerinin veya işin tehlike sınıfına göre belirlenir. SGK mevzuatına göre bu oran genellikle %1 ila %2,5 arasında değişir. Düşük riskli iş kollarında oran daha az, yüksek riskli sektörlerde ise daha yüksektir. Kanunda belirtilen standart oran %2 iken, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından yapılan son düzenlemelerle birlikte bu oran güncellenmiştir. Standart ve güncel oran değerleri şöyle:

• Standart Oran: Sigortalının prime esas kazancının %2'sidir.
• Güncel Oran: 7524 sayılı Kanun ile 5510 sayılı Kanun'un 81. maddesinde yapılan değişiklik sonucu, kısa vadeli sigorta kolları prim oranı %2,25'e yükseltilmiştir.

01.09.2024 tarihinden itibaren uygulanan 5510 sayılı Kanun'un 81. maddesinde yapılan değişiklik sonucu, kısa vadeli sigorta kolları priminin standart oranı %2,25'e yükseltilmiştir. Yeni oran, 2024 yılı Kasım ayı içinde de değişmemiştir. Prim oranını %1,5'e düşürme ya da %2,5'e artırma yetkisi Cumhurbaşkanına aittir.

Kısa Vadeli Sigorta Primini Kim Öder?

Kısa vadeli sigorta primi tamamen işveren tarafından ödenir. Çalışan maaşından herhangi bir kesinti yapılmaz. İşveren, çalışanının prime esas kazancı üzerinden hesaplanan sigorta oranı kadar primi her ay SGK’ya bildirir ve öder. Prim ödemeleri, çalışan sayısından bağımsız olarak tüm işverenler veya bağımsız çalışanlar için zorunlu bir yasal sorumluluktur.

İşverenlerin veya iş sahiplerinin kısa vadeli sigorta kolları primi ödeme yükümlülüğünü titizlikle yerine getirmesi önemlidir. Çünkü primlerin düzenli yatırılmaması durumunda cezai yaptırımlar söz konusu olur. Dolayısıyla SGK, primlerin zamanında ödenmesi için düzenli olarak denetimler yapar.

SGK'nın 02.08.2024 tarihli yazısında, kısa vadeli sigorta kolları primi oranının %2,25'e çıkarılmasıyla ilgili uygulama tarihleri netlestirilmistir.Çünkü işveren açısından ödemelerdeki hataların önüne geçmek ve doğru prim tahsilatı sağlamak esastır. Mevzuat ve genelgeler, insan kaynakları profesyonelleri için yeni prim oranlarının ne zaman ve nasıl uygulanacağını kesinleştiren yasal dayanaklardır.

Kısa Vadeli Sigorta Kolları Genelgesi

Kısa vadeli sigorta primi, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında belirlenir.  SGK, her yıl yayınladığı genelgelerle uygulama esaslarını, prim oranlarını ve bildirim süreçlerini günceller. 2025 yılı itibarıyla genel çerçeve değişmemekle birlikte, bazı iş kollarında oran düzenlemeleri yapılması normal karşılanır.

Kısa vadeli sigorta kapsamında hak ettiğiniz geçici iş göremezlik ödeneğini alabilmeniz için raporlarınızı doğrudan SGK sistemine işletmelisiniz. Sağlık Bakanlığı tarafından yetkilendirilen hekimler, raporları elektronik ortamda SGK'ya iletir. Elektronik ortamda yürütülen kolaylaştırıcı süreç sayesinde ödeneklerin hızlıca hesabınıza geçmesi sağlanır.

İşveren ve çalışanların SGK’nın resmi internet sitesinde yayınlanan “Kısa Vadeli Sigorta Kolları Genelgesi”ni düzenli olarak takip etmesi gerekir. Primi yatıracak yetkili kişilerce güncel genelgedeki prim oranı hesaplamaları referans alınır ve uygulanır.