Çimento egzaması meslek hastalığı mı, inşaat işçileri tazminat alabilir mi? İnşaat sektöründe çalışan işçiler, çimento, beton, harç ve çeşitli kimyasal maddelerle sık sık temas ediyor. Özellikle ellerde kızarıklık, kaşıntı, çatlama ve yaralara neden olabilen çimento egzaması, çalışanların günlük yaşamını ve işlerini sürdürmesini zorlaştırabiliyor. Peki, çimento nedeniyle egzama olan işçi kıdem tazminatı alabilir mi? Çimento alerjisi SGK tarafından meslek hastalığı olarak kabul edilir mi? İşte inşaat çalışanlarının merak ettiği soruların yanıtları...

Çimento egzaması, çimento ve çimento içeren yapı malzemeleriyle temas sonucunda gelişebilen bir cilt rahatsızlığıdır. Tıp dilinde kontakt dermatit olarak adlandırılan bu durum, özellikle ellerde ve kollarda ortaya çıkabilir.
Çimento egzaması iki farklı şekilde gelişebilir:
İrritan kontakt dermatit: Çimentonun cildi tahriş etmesi sonucunda ortaya çıkar. Çimentonun alkali yapısı ve tekrarlayan temas, cildin koruyucu tabakasına zarar verebilir.
Alerjik kontakt dermatit: Çimentoda bulunabilen kromat gibi maddelere karşı gelişen alerjik reaksiyon sonucunda ortaya çıkar.
Çimento egzaması, başlangıçta hafif kızarıklık ve kaşıntıyla kendini gösterebilir. Ancak maruziyetin devam etmesi durumunda ciltte çatlaklar, yaralar ve daha ciddi şikâyetler gelişebilir.
Çimento ve harçla çalışan kişilerde görülebilen kontakt dermatitin belirtileri, rahatsızlığın türüne ve şiddetine göre değişebilir.
En sık karşılaşılan belirtiler şunlardır:
Ellerde ve parmak aralarında kızarıklık
Sürekli kaşıntı ve yanma hissi
Ciltte kuruluk ve pullanma
Parmak uçlarında çatlaklar
Deride kabarcık ve su toplama
Ciltte şişlik ve hassasiyet
İleri durumlarda ağrılı yaralar ve kanama
Özellikle iş sırasında artan ve çalışma ortamından uzaklaşıldığında hafifleyen şikâyetler, mesleki maruziyet açısından değerlendirilmesi gereken belirtiler arasında yer alır.
Bununla birlikte her egzama vakası çimento kaynaklı değildir. Kesin tanı için dermatoloji uzmanının değerlendirmesi gerekir.
Evet, çimento nedeniyle gelişen kontakt dermatit, gerekli koşulların sağlanması hâlinde meslek hastalığı olarak kabul edilebilir.
İnşaat sektöründe çalışan işçilerin çimento, harç ve beton gibi malzemelerle sürekli temas etmesi, mesleki cilt hastalıkları açısından risk oluşturabilir.
Ancak bir işçinin egzama tanısı alması, rahatsızlığın doğrudan meslek hastalığı olarak kabul edileceği anlamına gelmez.
Meslek hastalığının tespitinde şu unsurlar değerlendirilebilir:
İşçinin yaptığı iş ve çalışma koşulları
Çimento ve diğer kimyasal maddelere maruz kalma süresi
Cilt rahatsızlığının ne zaman ortaya çıktığı
Dermatoloji muayenesi ve gerekli alerji testleri
Sağlık kurulu raporları ve tıbbi belgeler
Hastalık ile yapılan iş arasında bağlantı bulunup bulunmadığı
SGK tarafından meslek hastalığı tespiti yapılabilmesi için yetkili sağlık kuruluşlarının raporları ve ilgili belgeler Kurum Sağlık Kurulu tarafından değerlendirilir.
Çimento egzaması, özellikle çimento ve diğer yapı malzemeleriyle doğrudan temas eden çalışanlar açısından önem taşıyan bir mesleki sağlık riskidir.
| Meslek | Maruz Kalınabilecek Risk |
|---|---|
| Duvar ustası | Harç ve çimentoyla sürekli temas |
| Sıva ustası | Islak sıva ve çimento karışımları |
| Beton işçisi | Islak beton ve çimento teması |
| Fayans ustası | Çimento bazlı yapıştırıcı ve derz malzemeleri |
| Kalıp işçisi | Beton ve çeşitli yapı kimyasalları |
| İnşaat yardımcı personeli | Harç hazırlama ve malzeme taşıma |
| Şap ustası | Çimento esaslı zemin karışımları |
Bu mesleklerde çalışan herkesin çimento egzaması olacağı söylenemez. Risk, kullanılan malzemelere, korunma önlemlerine ve kişisel duyarlılığa göre değişir.
İnşaat sektöründe çalışan ve çimento nedeniyle ciddi cilt rahatsızlığı yaşayan işçiler, sağlık sorunları nedeniyle işten ayrıldıklarında kıdem tazminatı alıp alamayacaklarını merak ediyor.
Çimento egzaması tanısı almak, tek başına kıdem tazminatına hak kazanmak için yeterli değildir.
Ancak hastalığın çalışanın yaptığı işi sürdürmesini sağlık açısından tehlikeli hâle getirmesi durumunda, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 24. maddesindeki sağlık sebeplerine dayalı haklı fesih koşulları gündeme gelebilir.
Örneğin çimentoya karşı ciddi alerjik reaksiyon geliştiren bir sıva ustasının aynı maddelerle çalışmaya devam etmesi sağlığı açısından tehlike oluşturuyorsa, bu durum sağlık raporları ve çalışma koşullarıyla birlikte değerlendirilebilir.
İşçinin sağlık nedeniyle haklı fesih yapması ve kıdem tazminatının diğer şartlarını karşılaması hâlinde kıdem tazminatı hakkı doğabilir.
Bu nedenle işten ayrılmadan önce sağlık raporlarının alınması ve iş sözleşmesinin sona erdirilme nedeninin doğru değerlendirilmesi önemlidir.
Çimento egzaması nedeniyle kıdem tazminatına hak kazanan işçinin alacağı tutar, çalışma süresine ve kıdem tazminatına esas giydirilmiş brüt ücretine göre hesaplanır.
Genel hesaplama esasına göre her tam hizmet yılı için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret dikkate alınır. Bir yıldan artan süreler de orantılı olarak hesaplamaya dahil edilir.
Ancak kıdem tazminatında işten ayrılma tarihinde geçerli olan yasal tavan uygulanır.
Çimento egzaması veya başka bir sağlık sorunu nedeniyle işten ayrılmayı değerlendiren çalışanlar, kıdem tazminatına hak kazanmaları durumunda alabilecekleri tahmini tutarı Eleman.net Kıdem Tazminatı Hesaplama sayfasından hesaplayabilir.
Hesaplama sırasında işe giriş tarihi, işten ayrılma tarihi ve brüt ücret bilgilerinin doğru girilmesi gerekir.
Hesaplama sonucu, işçinin kıdem tazminatına hukuken hak kazanıp kazanmadığını belirlemez. Yalnızca ilgili şartların oluşması durumunda hesaplanabilecek yaklaşık tutarı gösterir.
Çimento egzamasının SGK tarafından meslek hastalığı olarak kabul edilmesi durumunda, gerekli koşulları karşılayan sigortalılar sosyal güvenlik yardımlarından yararlanabilir.
Bu kapsamda iki farklı ödeme gündeme gelebilir.
Geçici iş göremezlik ödeneği: Meslek hastalığı nedeniyle geçici süreyle çalışamayan sigortalılara, ilgili şartlar kapsamında ödeme yapılabilir.
Sürekli iş göremezlik geliri: Meslek hastalığı sonucunda meslekte kazanma gücünün SGK tarafından en az yüzde 10 oranında azaldığı tespit edilirse sürekli iş göremezlik geliri bağlanabilir.
Her çimento egzaması vakasında sürekli iş göremezlik geliri bağlanmaz. Ödeme hakkı, hastalığın etkilerine ve SGK'nın değerlendirmesine bağlıdır.
İnşaat sektöründe yalnızca bir işverene bağlı sigortalı çalışanlar değil, kendi adına faaliyet gösteren ustalar da bulunuyor.
Özellikle serbest çalışan sıva ustaları, fayans ustaları ve diğer yapı ustaları Bağ-Kur (4/b) kapsamında sigortalı olabiliyor.
Bağ-Kur'lu çalışanlar da meslek hastalığı sigortasının kapsamındadır. Ancak geçici iş göremezlik ödeneği için 4/a sigortalılarından farklı koşullar uygulanır.
4/b sigortalıları, meslek hastalığı nedeniyle yatarak tedavi gördükleri süre boyunca veya yatarak tedavinin ardından bu tedavinin gereği olarak verilen istirahat süresinde geçici iş göremezlik ödeneğinden yararlanabilir.
Bu ödeme için genel sağlık sigortası dahil prim ve prime ilişkin borçların bulunmaması da gerekir.
Meslek hastalığı nedeniyle meslekte kazanma gücünde en az yüzde 10 kayıp tespit edilmesi durumunda, gerekli koşullarla sürekli iş göremezlik geliri de gündeme gelebilir.
Bununla birlikte gerçekten kendi adına ve hesabına bağımsız çalışan ustalar, bu faaliyetleri nedeniyle normal şartlarda kıdem tazminatı hakkına sahip değildir.
Çimento egzaması bulunan işçinin aynı görevde çalışmaya devam edip edemeyeceği, hastalığın şiddetine ve çalışma koşullarına bağlıdır.
İşveren, çalışanların sağlık ve güvenliğini korumak için gerekli önlemleri almakla yükümlüdür.
Bu kapsamda çimento ve diğer kimyasal maddelerle temasın azaltılması, uygun kişisel koruyucu donanım sağlanması ve gerekli sağlık gözetiminin yapılması önemlidir.
Çalışanın mevcut görevinin sağlığını tehlikeye attığı durumlarda, işyeri hekimi ve ilgili uzmanların değerlendirmeleri doğrultusunda çalışma koşullarının yeniden düzenlenmesi gündeme gelebilir.
Çimento nedeniyle egzama yaşadığını düşünen inşaat işçilerinin öncelikle bir sağlık kuruluşuna başvurması gerekir.
Dermatoloji muayenesi sırasında çalışanın hangi yapı malzemeleriyle temas ettiği, ne kadar süredir bu işi yaptığı ve şikâyetlerinin çalışma sırasında artıp artmadığı değerlendirilmelidir.
Meslek hastalığı şüphesi bulunan çalışanlar SGK'ya başvurarak tespit sürecini başlatabilir.
4/a kapsamında çalışan işçilerde meslek hastalığının işveren tarafından öğrenilmesi veya kendisine bildirilmesi üzerine üç iş günü içinde SGK'ya bildirim yapılması gerekir.
4/b kapsamında kendi adına çalışan sigortalılarda ise bildirim sorumluluğu sigortalının kendisine aittir.
Çimento egzamasından korunmak için işyerinde kimyasal maruziyetin azaltılması ve uygun iş güvenliği önlemlerinin alınması gerekir.
İnşaat çalışanları açısından dikkat edilmesi gereken başlıca noktalar şunlardır:
Çimentoyla çalışmaya uygun, kimyasallara dayanıklı koruyucu eldiven kullanmak
Islak çimentonun ciltle doğrudan temasını önlemek
Çimento bulaşan kıyafetleri değiştirmek
Çalışma sonrasında cildi uygun şekilde temizlemek
Hasarlı veya geçirgen eldivenleri kullanmamak
Ciltte kızarıklık ve çatlama başladığında sağlık kuruluşuna başvurmak
İşyerindeki sağlık ve güvenlik talimatlarına uymak
Özellikle ıslak çimentoyla uzun süreli temas, egzamanın yanı sıra ciddi kimyasal yanıklara da neden olabilir. Böyle bir yanık gelişmesi, tekrarlayan maruziyetle ortaya çıkan meslek hastalığından farklı olarak iş kazası kapsamında değerlendirilebilir.
Çimento içeriğindeki maddelere bağlı olarak gelişen alerjik kontakt dermatit, hastalık ile yapılan iş arasındaki bağlantının tespit edilmesi hâlinde meslek hastalığı olarak kabul edilebilir.
Sağlık nedeniyle haklı fesih koşulları ve kıdem tazminatının diğer şartları oluşmuşsa kıdem tazminatı alınabilir. Ayrıca somut olayın özelliklerine göre meslek hastalığına bağlı başka tazminat talepleri de gündeme gelebilir.
Alerjik kontakt dermatitte duyarlılık uzun süre devam edebilir. Hastalığın seyri, maruziyetin devam edip etmediğine ve tedaviye göre değişir.
Çimento egzaması şüphesi bulunan çalışanlar dermatoloji bölümüne başvurabilir. Meslek hastalığı değerlendirmesi için gerekli görülürse ilgili yetkili sağlık kuruluşlarına yönlendirme yapılabilir.
İşsizlik ödeneği hakkı, iş sözleşmesinin sona erme nedeni ve 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu'ndaki diğer şartlara göre değerlendirilir. Sağlık nedeniyle işten ayrılan her işçinin otomatik olarak işsizlik ödeneği alacağı söylenemez.
Meslek hastalığı nedeniyle meslekte kazanma gücü kaybının SGK tarafından en az yüzde 10 olarak belirlenmesi ve ilgili koşulların sağlanması hâlinde sürekli iş göremezlik geliri bağlanabilir.
Siz de aklınızdaki soruları sorabilir, konuyla ilgili fikirlerinizi paylaşabilirsiniz.
Bu haber için yorum bulunmamaktadır.
eleman.net'te her gün yüzlerce yeni iş ilanı yayınlanıyor. Hayalindeki işe başlamak için özgeçmiş oluştur ve sana en uygun ilanlara başvur.
Hemen Özgeçmiş Oluştur