İş Davası Nedir, Türleri Nelerdir?

İş davası, işçi ya da işverenin çalışma ilişkisi sırasında karşılaştığı haksızlıkların giderilmesi amacıyla yargı yoluna başvurmasıyla açılan dava türüdür.

Günümüz çalışma hayatında işçi ve işveren arasında çeşitli sebeplerle uyuşmazlıklar yaşanabilmektedir. Taraflar arasında yaşanan anlaşmazlıkların uzlaşmayla çözülememesi durumunda, yargı süreci devreye girer ve İş Mahkemeleri bu tür davalara bakmakla görevlidir.

Uygulamada çoğunlukla işçiler dava açan taraf olurken, bazı durumlarda işverenin de davacı pozisyonunda olduğu görülmektedir.

İş Davası Türleri Nelerdir?

İş hukukuna dayanan çeşitli dava türleri mevcuttur. Bu davalar hem işçinin hem de işverenin haklarının korunması amacıyla açılabilir. En yaygın iş davası türleri şunlardır:

İşe İade Davası: Geçerli bir sebep gösterilmeden işten çıkarılan işçinin, eski işine dönmek için başvurduğu dava türüdür. Ancak davadan önce zorunlu arabuluculuk süreci tamamlanmalıdır.

İş Kazası Tazminat Davası: İşyerinde yaşanan bir kaza sonucu yaralanan ya da hayatını kaybeden işçinin ya da ailesinin tazminat talep ettiği dava türüdür. Hem maddi hem manevi tazminat unsurlarını içerir.

Kıdem Tazminatı Alacağı Davası: Belirli koşulları sağlayarak işten ayrılan işçinin, hak ettiği kıdem tazminatını alabilmek için açtığı dava türüdür.

İhbar Tazminatı Alacağı Davası: İş sözleşmesi bildirim süresine uyulmadan feshedilen tarafın açabileceği, hem işçiyi hem de işvereni kapsayabilen bir dava türüdür.

Hizmet Tespit Davası: SGK’ya bildirilmeyen ya da eksik bildirilen çalışma sürelerinin tespit edilmesi amacıyla açılır. Özellikle sigortasız çalışan işçiler bu davaya başvurabilir.

Kötü Niyet Tazminatı Davası: İş sözleşmesinin işveren tarafından kötü niyetli şekilde feshedildiği durumlarda işçi tarafından açılır. İş güvencesi kapsamında olmayan işçilerin haklarını korumayı amaçlar.

Fazla Mesai Ücreti Davası: Yasal çalışma süresinin üzerinde çalışan işçilerin, ödenmeyen fazla mesai ücretlerini talep ettikleri dava türüdür.

Haklı Fesih Davaları: İşçi ya da işverenin, haklı bir gerekçesi olmadan iş sözleşmesini feshetmesi durumunda açılan dava türleridir.

Maaş Alacağı Davası: İşçinin çalışmasına rağmen alamadığı maaş, prim, ikramiye, yol veya yemek ücreti gibi haklarının tahsili için açılan davadır.

İşe İade Davası Nedir?

İşe iade davası, işveren tarafından geçerli bir sebep olmadan işten çıkarılan işçinin, işine geri dönmesini talep ettiği bir dava türüdür. Bu davaya başlamadan önce arabuluculuk süreci zorunludur. İşten çıkarılan işçi, fesih bildiriminin kendisine ulaşmasından itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmalıdır. Arabuluculuk sürecinde anlaşma sağlanamazsa, düzenlenen son tutanağın tarihinden itibaren 2 hafta içinde dava açılabilir. Mahkeme işe iade kararı verirse, işçi işverene işe dönmek için başvurur. İşveren bu talebe olumsuz yanıt verirse, tazminat ve boşta geçen sürelere ilişkin ödemeler gündeme gelir.

Bu da ilginizi çekebilir: İşe İade Davası Nedir? İşe İade Davası Hangi Şartlarda Açılır?